ABŞ-ın Ən Böyük Elektrik Şəbəkəsində Məlumat Mərkəzləri Üçün Yeni Dövr: Kəsmələr Yaxınlaşır

ABŞ-ın Ən Böyük Elektrik Şəbəkəsində Məlumat Mərkəzləri Üçün Yeni Dövr: Kəsmələr Yaxınlaşır

ABŞ-ın ən böyük elektrik şəbəkəsi olan PJM Interconnection, məlumat mərkəzlərinin yaratdığı enerji böhranı ilə üzləşib. Şəbəkə operatoru, elektrik enerjisi çatışmazlığı zamanı iri istifadəçilərə, o cümlədən məlumat mərkəzlərinə elektrik verilişini müvəqqəti dayandıracağını açıqlayıb. Bu qərar, süni intellekt və bulud texnologiyalarının sürətli inkişafı nəticəsində enerji tələbatının kəskin artması fonunda qəbul edilib.

PJM şəbəkəsi Virciniya ştatından İllinoys ştatına qədər geniş bir ərazini əhatə edir və 67 milyon istehlakçıya xidmət göstərir. Son bir il ərzində topdansatış elektrik qiymətləri demək olar ki, iki dəfə artıb. Şəbəkənin müstəqil bazar müşahidəçisi bu artımın əsas səbəbkarının məlumat mərkəzləri olduğunu bildirir. Proqnozlara görə, 2035-ci ilə qədər məlumat mərkəzlərinin elektrik istehlakı bugünkü səviyyədən dörd dəfə çox olacaq.

Kəsmələr Nə Zaman və Kimə Tətbiq Olunacaq?

PJM, elektrik kəsmələrinə 2027-ci ilin iyun ayından etibarən başlayacaq. Bu məhdudiyyət yalnız 50 meqavat və daha böyük gücə malik məlumat mərkəzlərini əhatə edəcək. Şəbəkə operatoru artıq yeni istehsal gücü üçün növbəti hərracı keçirir. Kəsmələr, onilliklərdir mövcud olan və adətən istehsal müəssisələri kimi böyük istifadəçiləri əhatə edən tələbə cavab proqramlarına bənzəyir. Elektrik enerjisi kəsilən müştərilərə kompensasiya ödəniləcək.

Bu cür proqramlar adətən müştərilərə 30 dəqiqədən bir neçə günə qədər dəyişən müddətdə əvvəlcədən xəbərdarlıq edir. Xəbərdarlıq müddəti proqnozlaşdırılan tələbatdan asılıdır. Bu addım, yeni məlumat mərkəzlərini, eləcə də mövcud olanları öz yerli enerji mənbələrini qurmağa təşviq edəcək. Öz enerjisini istehsal etməyənlər isə ehtiyat generatorlardan istifadə etmək məcburiyyətində qalacaq. Bu generatorların istismarı daha bahalıdır və ətraf mühitə daha çox zərər verir.

Dizel Generatorlar və Ətraf Mühit Mübahisələri

Bir çox məlumat mərkəzi dizel generatorlarına üstünlük verir, çünki bu yanacaq geniş yayılıb və yerində saxlanıla bilər. Federal qaydalara görə, bu generatorlar ildə 50 saata qədər tələbə cavab hadisələri üçün, 100 saata qədər isə fövqəladə hallar və texniki xidmət daxil olmaqla digər hallar üçün istifadə edilə bilər. Lakin bu generatorların ətraf mühitə təsiri ciddi narahatlıq doğurur.

Bu yaxınlarda Vantage Data Centers şirkəti tənqid hədəfinə çevrilib. Şirkət, Virciniya ştatının ekoloji tənzimləyiciləri ilə birlikdə, Şimali Virciniyada yerləşən 96 meqavatlıq məlumat mərkəzinin yaxınlığında yaşayan insanlar üçün dizel ehtiyat generatorlarının ildə on milyonlarla dollar sağlamlıq zərərinə səbəb ola biləcəyini bildirən bir hesabatı şübhə altına almağa çalışdığı iddia edilir. Bu hadisə, məlumat mərkəzlərinin enerji təhlükəsizliyi ilə ətraf mühit arasında tarazlıq tapmaq problemini bir daha gündəmə gətirir.

Məlumat Mərkəzləri Üçün Yeni Strategiyalar

PJM-in bu qərarı, məlumat mərkəzi sənayesində köklü dəyişikliklərə səbəb olacaq. Şirkətlər artıq enerji təchizatı strategiyalarını yenidən nəzərdən keçirməyə məcburdurlar. Öz yerli enerji mənbələrini qurmaq, bərpa olunan enerjiyə keçid etmək və ya enerji səmərəliliyini artırmaq kimi variantlar ön plana çıxır. Uzunmüddətli perspektivdə, bu vəziyyət məlumat mərkəzlərinin enerji istehlakında daha davamlı həllərə yönəlməsinə təkan verə bilər.

Bu inkişaf, təkcə ABŞ üçün deyil, qlobal miqyasda məlumat mərkəzlərinin enerji təchizatı modellərinə təsir göstərə bilər. Azərbaycanda da süni intellekt və bulud texnologiyaları inkişaf etdikcə, yerli məlumat mərkəzlərinin enerji təhlükəsizliyi və davamlılığı məsələləri aktuallaşacaq. Buna görə də, bu sahədəki qlobal tendensiyaları izləmək və ölkəmiz üçün uyğun strategiyalar hazırlamaq vacibdir.