Amazon süni intellekt yarışında növbəti böyük addımı atır: Banklardan 17.5 milyard dollar borc götürdü

Amazon süni intellekt yarışında növbəti böyük addımı atır: Banklardan 17.5 milyard dollar borc götürdü

Süni intellekt sahəsindəki qızğın rəqabət şirkətləri getdikcə daha böyük maliyyə investisiyalarına sövq edir. Bu yarışda geri qalmamaq üçün nəhəng texnologiya korporasiyaları milyardlarla dollar xərcləyir və borc yükünü artırır. Amazon da bu trenddən kənarda qalmayaraq, bir qrup maliyyə təşkilatından təxminən 17.5 milyard dollar borc götürmək üçün razılıq əldə edib.

Bloomberg-in məlumatına görə, bu borc müqaviləsində Citigroup, JPMorgan Chase, Wells Fargo, HSBC və BofA Securities kimi dünyanın aparıcı bankları iştirak edir. Maraqlıdır ki, bu kredit "təxirə salınmış çəkmə müddətli kredit" (delayed draw term loan) kimi strukturlaşdırılıb. Yəni Amazon bütün məbləği bir anda götürmək məcburiyyətində deyil, öz ehtiyacına uyğun vaxtda və miqdarda vəsaiti çəkə bilər. Bu, şirkətə maliyyə resurslarını idarə etməkdə böyük çeviklik verir.

Diqqətçəkən məqam odur ki, bu borc müqaviləsi Amazon-un Kanadada 14 milyard dollarlıq istiqraz satışını həyata keçirməsindən cəmi iki gün sonra imzalanıb. Beləliklə, təxminən 48 saat ərzində Amazon ümumilikdə 31.5 milyard dollara yaxın yeni maliyyə mənbəyi əldə edib.

Amazon-un bu böyük miqdarda pulu dəqiq necə xərcləməyi planlaşdırdığı hələ tam aydın deyil. Reuters-in məlumatına görə, yeni kredit "ümumi korporativ məqsədlər" üçün istifadə olunacaq. Lakin sənaye ekspertləri bu vəsaitin böyük hissəsinin süni intellekt infrastrukturuna - yəni yeni çiplər, məlumat mərkəzləri və süni intellekt modellərinin inkişafına yönəldiləcəyini təxmin edirlər.

Amazon bu məsələdə tək deyil. Süni intellekt yarışında iştirak edən digər nəhənglər də tarixi miqyasda kapital xərcləri (capex) edirlər. Şirkətlər getdikcə daha çox borc götürərək nəhəng süni intellekt qurğularını maliyyələşdirirlər. İnvestorlar və analitiklər indi bu xərclərin zəruri olub-olmadığını deyil, bu qədər böyük sərmayənin gəlirliliyinin nə vaxt və necə özünü doğruldacağını soruşmağa başlayıblar.

Borc götürmənin miqyası Silikon Vadisinin standartları ilə belə heyranedicidir. Təxminən bir həftə əvvəl Google-un ana şirkəti Alphabet, 80 milyard dollar dəyərində səhm satışı planını açıqlayıb. Bu satışın məqsədi "investisiyaları balanslaşdırılmış şəkildə maliyyələşdirmək və sağlam balans hesabatını qorumaq" kimi izah edilib. Eyni zamanda, Meta da öz tarixində ən böyük istiqraz satışı olan 30 milyard dollar dəyərində borc götürməyi planlaşdırdığını elan edib.

Süni intellekt sahəsindəki bu investisiya partlayışı, texnologiya şirkətlərinin gələcəyə nə qədər böyük mərclər etdiyini göstərir. Məlumat mərkəzlərinin tikintisi, xüsusi çiplərin hazırlanması və ən müasir süni intellekt modellərinin təlimi üçün tələb olunan resurslar o qədər böyükdür ki, hətta dünyanın ən dəyərli şirkətləri belə bu xərcləri yalnız öz gəlirləri hesabına qarşılaya bilmir.

Azərbaycandan baxanda bu rəqəmlər inanılmaz görünə bilər. Lakin bu, qlobal texnologiya sənayesinin reallığıdır. Süni intellektin gələcəkdə iqtisadiyyatın bütün sahələrinə təsir göstərəcəyi gözlənilir. Bu səbəbdən də böyük texnologiya şirkətləri bu sahədə lider mövqe tutmaq üçün milyardlarla dollar sərmayə qoymağa hazırdırlar.

Sual budur: bu qədər böyük borc yükü uzun müddətdə özünü doğruldacaqmı? Yoxsa bu, texnologiya sənayesində yeni bir maliyyə balonunun yaranmasına səbəb olacaq? Zaman göstərəcək. Lakin bu gün üçün aydın olan bir şey var: süni intellekt yarışı heç bir xərcə baxmadan davam edir və bu yarışda iştirak edən şirkətlər geri dönüşü olmayan bir nöqtədədirlər.