Boeing-ə məxsus Wisk Aero təhlükəsizlik narahatlıqlarını bildirən meneceri işdən çıxarmaqda ittiham olunur

Boeing-ə məxsus Wisk Aero təhlükəsizlik narahatlıqlarını bildirən meneceri işdən çıxarmaqda ittiham olunur

Boeing şirkətinə məxsus olan elektrik hava taksi şirkəti Wisk Aero keçmiş işçisi tərəfindən məhkəməyə verilib. Keçmiş proqram təminatı meneceri Briahna O'Neill şirkəti ayrı-seçkilik və haqsız işdən çıxarılma ilə ittiham edir. O, təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqlarını bildirdikdən sonra işdən qovulduğunu iddia edir.

İş Santa Clara Ali Məhkəməsində açılıb. O'Neill şirkət daxilində iki dəfə təhlükəsizlik hesabatı təqdim edib. Bu hesabatlarda o, Wisk Aero-nun mühəndislərə FAA tərəfindən tələb olunan proqram testlərinin sayını azaltmağı tapşırdığını bildirib. Məqsəd 2025-ci ildə planlaşdırılan sınaq uçuşu üçün son tarixə çatmaq idi.

O'Neill ikinci şikayətini verdikdən cəmi bir neçə həftə sonra işdən çıxarılıb. Bu hadisə aviasiya sənayesində təhlükəsizlik mədəniyyəti ilə bağlı ciddi suallar doğurur. Boeing isə bu məsələ ilə bağlı hər hansı şərh verməkdən imtina edib.

Wisk Aero nə ilə məşğuldur?

Wisk Aero 2019-cu ildə təsis edilib. Şirkət kommersiya baxımından sərfəli elektrik şaquli qalxma və enmə (eVTOL) təyyarələri hazırlamağa çalışan şirkətlərdən biridir. Onları fərqləndirən cəhət isə tam avtonom uçuş sistemləri üzərində işləmələridir. Bu sahədə çalışan azsaylı şirkətlərdən biridir.

Wisk Aero bu ilin əvvəlində FAA tərəfindən üç illik sınaq proqramına qoşulmaq üçün təsdiqlənən səkkiz şirkətdən biri olub. Bu proqram elektrik hava nəqliyyat vasitələrinin təhlükəsizliyini və effektivliyini yoxlamaq məqsədi daşıyır.

İddialar nə qədər ciddidir?

O'Neill-in iddiaları olduqca ciddidir. O, Wisk Aero rəhbərliyinin mənfəət və vaxt qrafiklərini təhlükəsizlikdən üstün tutduğunu deyir. FAA tərəfindən tələb olunan testlərin azaldılması təyyarənin təhlükəsizliyinə birbaşa təhlükə yarada bilər. Xüsusilə də bu təyyarələr gələcəkdə sərnişin daşıyacaqsa, bu məsələ daha da önəmli olur.

Aviasiya sənayesində təhlükəsizlik qaydalarına riayət etmək həyati əhəmiyyət daşıyır. FAA-nın tələbləri illərlə toplanmış təcrübəyə əsaslanır. Bu tələbləri azaltmaq qəzaların baş vermə ehtimalını artıra bilər.

Boeing üçün bu nə deməkdir?

Boeing üçün bu məsələ xüsusilə həssasdır. Şirkət son illərdə 737 MAX qəzaları ilə bağlı böyük reputasiya itkisi yaşayıb. Bu qəzalar da təhlükəsizlik narahatlıqlarının göz ardı edilməsi səbəbindən baş vermişdi. İndi eyni ittihamlar Boeing-in törəmə şirkətinə qarşı səslənir.

Wisk Aero-nun gələcəyi üçün bu işin nəticəsi çox önəmli olacaq. Məhkəmə O'Neill-in iddialarını təsdiqləsə, şirkət ciddi maliyyə və reputasiya zərbəsi ala bilər. Həmçinin FAA ilə əməkdaşlıq da təhlükə altına düşə bilər.

Növbəti addımlar nə olacaq?

Hazırda Wisk Aero məhkəmə iddiası ilə bağlı rəsmi açıqlama verməyib. Lakin bu iş aviasiya sənayesində təhlükəsizlik mədəniyyəti ilə bağlı geniş müzakirələrə səbəb olacaq. Bir çox ekspertlər hesab edir ki, şirkətlər mənfəət əvəzinə təhlükəsizliyə daha çox diqqət ayırmalıdır.

Azərbaycanda da hava nəqliyyatı sahəsində çalışan şirkətlər bu hadisədən dərs çıxarmalıdır. Təhlükəsizlik heç vaxt vaxt qrafikləri və ya xərclərə görə qurban verilməməlidir. Bu məsələ bütün dünyada aviasiya sənayesi üçün aktual olaraq qalır.

Məhkəmə prosesi yəqin ki, bir neçə ay davam edəcək. Bu müddət ərzində daha çox məlumat ortaya çıxacaq. Wisk Aero-nun bu ittihamlara necə cavab verəcəyi və Boeing-in bu məsələdə hansı mövqe tutacağı maraqla gözlənilir.