BP 20 ildən sonra vençur qolunu bağlayır: Enerji nəhənginin təmiz texnologiya sərmayələrinin sonu
Dünyanın ən böyük neft şirkətlərindən biri olan BP, 20 illik fəaliyyətindən sonra korporativ vençur qolunu bağlamaq qərarına gəlib. Bu addım, şirkətin təmi
BP 20 ildən sonra vençur qolunu bağlayır: Enerji nəhənginin təmiz texnologiya sərmayələrinin sonu
Dünyanın ən böyük neft şirkətlərindən biri olan BP, 20 illik fəaliyyətindən sonra korporativ vençur qolunu bağlamaq qərarına gəlib. Bu addım, şirkətin təmiz enerjiyə yönəldiyi marşrutdan geri dönməsinin daha bir göstəricisidir. BP Ventures, 2006-cı ildə qurulduğu gündən etibarən yaşıl hidrogen, elektromobillik, səyahət paylaşma platformaları, muxtar nəqliyyat vasitələri, xüsusi təyyarə icarələri və geotermal enerji kimi geniş spektrli sahələrə sərmayə qoymuşdu.
BP, portfelindəki 10-dan çox şirkəti Nordik xüsusi kapital firması Verdane-ə satmağa hazırlaşır. Şirkət, yalnız öz biznesləri üçün dəyər yarada biləcək texnologiyalara sahib olan kiçik bir qrup investisiyanı saxlamağı planlaşdırır. Lakin BP, hansı şirkətləri saxlayacağı barədə açıqlama verməkdən imtina edib.
BP Ventures-ın işçilərinin taleyi də hələlik qaranlıq qalır. Şirkət, yerli qanuni və tənzimləyici tələbləri əsas gətirərək, işçilərin sayında azalma olub-olmayacağı ilə bağlı sualları cavabsız qoyub. Portfelin satışının 2027-ci ilin ikinci rübündə tamamlanması gözlənilir.
BP Ventures-ın maliyyə performansı necə idi?
BP Ventures-ın 20 illik sərmayə səyahəti maliyyə baxımından çox da uğurlu olmayıb. Axios jurnalistinin məlumatına görə, portfelin dəyəri təxminən 1.2 milyard dollar civarında qiymətləndirilir. Maraqlıdır ki, bu məbləğ şirkətin 2006-cı ildən bəri vahidə xərclədiyi məbləğlə təxminən eynidir. Yəni BP, 20 il ərzində bu investisiyalardan ciddi mənfəət əldə edə bilməyib.
Bu göstərici, neft nəhənglərinin təmiz texnologiya sahəsindəki vençur sərmayələrinin nə qədər riskli və mürəkkəb olduğunu göstərir. BP-nin bu qərarı, enerji keçidi istiqamətində atılan addımların həmişə qazanclı olmadığını bir daha sübut edir.
BP-nin təmiz enerjiyə münasibəti niyə dəyişdi?
BP-nin təmiz texnologiyaya münasibəti həmişə qeyri-sabit olub. Şirkət, illər əvvəl "Beyond Petroleum" (Neftdən Kənar) şüarı ilə tanınmış, lakin zaman keçdikcə əsas işinə - neft və qaz hasilatına qayıtmışdı. Bu ilin əvvəlindən etibarən isə təmiz enerji layihələrindən tamamilə geri çəkilməyə başlayıb.
Enerji bazarındakı dalğalanmalar, neft qiymətlərinin yüksək qalması və qısamüddətli mənfəət gözləntiləri, BP kimi şirkətləri yenidən ənənəvi enerji mənbələrinə yönəldir. Həmçinin, vençur sərmayələrinin gəlirliliyinin aşağı olması, bu qərarın arxasında duran əsas səbəblərdən biridir.
Bu qərar enerji sektoruna necə təsir edəcək?
BP Ventures-ın bağlanması, enerji sektorunda bir dönüş nöqtəsi ola bilər. Digər neft nəhəngləri də BP-nin bu addımını izləyə bilər. Bu vəziyyət, startapların maliyyələşmə imkanlarını azalda bilər. Xüsusilə də erkən mərhələdə olan təmiz texnologiya şirkətləri üçün bu, ciddi problem yarada bilər.
Bununla belə, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə aparan startaplar üçün hələ də alternativ maliyyə mənbələri mövcuddur. Dövlət fondları, ixtisaslaşmış vençur kapitalı firmaları və özəl investorlar, BP-nin buraxacağı boşluğu doldura bilər. Lakin bu, enerji keçidi sahəsində sərmayə qoyuluşunun yavaşlayacağı anlamına gələ bilər.
Azərbaycan kontekstində nə dəyişəcək?
BP, Azərbaycanda ən böyük xarici investorlardan biridir. Şirkət, Xəzər dənizindəki neft və qaz yataqlarının işlənməsində mühüm rol oynayır. BP Ventures-ın bağlanması, Azərbaycandakı təmiz enerji layihələrinə birbaşa təsir göstərməsə də, ölkənin enerji strategiyasına dolayı yolla təsir edə bilər.
Azərbaycan, son illərdə bərpa olunan enerji mənbələrinə böyük maraq göstərir. Ölkə, 2030-cu ilə qədər enerji istehsalında bərpa olunan mənbələrin payını 30%-ə çatdırmağı hədəfləyir. BP-nin vençur qolunun bağlanması, bu sahədə əməkdaşlıq imkanlarını məhdudlaşdıra bilər. Lakin Azərbaycan, digər beynəlxalq şirkətlər və investorlarla iş birliyini davam etdirəcək.
Nəticə olaraq, BP-nin bu qərarı, qlobal enerji bazarında baş verən dəyişikliklərin bir göstəricisidir. Neft nəhəngləri təmiz enerjiyə keçid prosesində qarşılaşdıqları çətinliklər səbəbindən strategiyalarını yenidən nəzərdən keçirirlər. Bu, həm startaplar, həm də bütövlükdə enerji sektoru üçün yeni bir dövrün başlanğıcı ola bilər.