İnternetin Atası Vinton Cerf Nəhayət Təqaüdə Çıxır

İnternetin Atası Vinton Cerf Nəhayət Təqaüdə Çıxır

İnternetin yaranmasında ən böyük rollardan birini oynamış Vinton Cerf, Google-da baş internet evangelisti vəzifəsindən təqaüdə çıxır. 83 yaşlı Cerf, növbəti həftə Google-dakı vəzifəsini tərk edəcək. Bu, texnologiya tarixinin ən təsirli karyeralarından birinin sonu deməkdir.

Cerf, Kaliforniya Universitetinin Berkli şöbəsindən professor Dave Patterson tərəfindən "İnternetin Atası" olaraq təqdim edildi. Patterson, Open Frontier konfransında Cerf-ə təqaüdə çıxması münasibətilə təşəkkür etdi və onu "nisbətən yaxşı bir karyera" üçün alqışlamağı təklif etdi. Bu an, konfrans iştirakçıları tərəfindən böyük alqışlarla qarşılandı.

Vinton Cerf Kimdir və Nəyə Görə Vacibdir?

Vinton Cerf, Robert Kahn ilə birlikdə TCP/IP protokolunu inkişaf etdirən şəxsdir. TCP/IP, müxtəlif kompüter şəbəkələrinin bir-biri ilə danışmasına imkan verən əsas qaydalar toplusudur. Bu protokol olmasaydı, bugünkü interneti təsəvvür etmək mümkün olmazdı. Cerf, bu işinə görə Prezident Azadlıq Medalı, Turing Mükafatı və saysız fəxri doktorluq dərəcəsi almışdır.

Cerf, 2005-ci ildən bəri Google-da vitse-prezident və baş internet evangelisti vəzifəsində çalışırdı. Onun vəzifəsi internetin inkişafını təşviq etmək və Google-un internetlə bağlı strategiyalarını formalaşdırmaq idi. Artıq internet tamamilə "evangelizə olunmuş" vəziyyətdədir, yəni internet artıq hər yerə yayılmışdır.

Açıq Mənbə və İnternetin Gələcəyi

Cerf, təqaüdə çıxmazdan əvvəl son çıxışında açıq mənbə layihələrinin davamlılığı haqqında danışdı. O, məşhur açıq mənbə tərtibatçıları ilə birlikdə bir paneldə iştirak etdi. Bu panelə Keras dərin öyrənmə kitabxanasının yaradıcısı François Chollet, Tcl proqramlaşdırma dilinin yaradıcısı John Ousterhout və Databricks şirkətinin qurucularından Matei Zaharia kimi tanınmış simalar daxil idi.

Panel iştirakçıları, açıq mənbə sistemlərinin necə uzun müddət yaşaya biləcəyi barədə məsləhətlər verdilər. Bu məsləhətlər, süni intellekt məhsullarının növbəti dalğası üçün açıq infrastruktura güvənən təsisçilər üçün getdikcə daha vacib hala gəlir.

Süni İntellekt Agentləri və Standartlaşdırma

Konfransda ən maraqlı mövzulardan biri, süni intellekt modellərinin mərkəzləşdirilməsi problemi idi. Hazırda ən qabaqcıl AI modelləri yalnız bir neçə böyük şirkətin əlində cəmləşmişdir. Bu, internetin açıq və mərkəzləşdirilməmiş təbiətinə ziddir. Cerf, bu problemin həllinin AI agentlərinin yüksəlişi ilə gələcəyini proqnozlaşdırdı.

Cerf, "AI agentləri modeli, müxtəlif mənbələrdən gələn çoxsaylı agentlərin bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqədə olması, kompozisiyanı, qarşılıqlı fəaliyyət qabiliyyətini və standartlaşdırma tələbini məcbur edəcək" dedi. Onun fikrincə, bu agentlər bir-biri ilə təbii dildə deyil, dəqiq formal standartlar vasitəsilə ünsiyyət qurmalıdırlar.

Cerf, "İngilis dilinin ən yaxşı seçim olacağını düşünmürəm. O, çevikdir, lakin qeyri-müəyyənlik ehtiva edir. Agentlər arasında qarşılıqlı əlaqə üçün dəqiqlik çox vacibdir. Bir agent, digər agentin razılaşdıqları şeyi dəqiq başa düşdüyünə əmin olmalıdır" dedi.

Cerf haqlı çıxarsa, bu standartları erkən müəyyən edən şirkətlər, agent iqtisadiyyatının necə işləyəcəyi üzərində böyük təsirə malik ola bilərlər. Bu, internetin ilk günlərindəki protokol müharibələrini xatırladan bir vəziyyətdir.

Vinton Cerf-in Mirası

Vinton Cerf, təkcə bir texnoloq deyil, eyni zamanda internetin demokratikləşməsinin simvoludur. Onun işi sayəsində milyardlarla insan məlumatı paylaşa, ünsiyyət qurma və iş görə bilir. O, təqaüdə çıxsa da, onun mirası yaşamağa davam edəcək.

Cerf-in təqaüdə çıxması, bir dövrün sonu olsa da, internetin gələcəyi üçün yeni suallar doğurur. AI agentləri, standartlaşdırma və açıq mənbə kimi mövzular, onun yaratdığı təməl üzərində inkişaf etməyə davam edəcək. Azərbaycanda da internet istifadəçiləri, bu texnoloji dəyişikliklərin bir parçası olaraq, Cerf-in mirasından faydalanmağa davam edəcəklər.

Vinton Cerf-in karyerası, texnologiyanın yalnız bir alət deyil, həm də cəmiyyəti dəyişdirən bir güc olduğunu göstərir. Onun təqaüdə çıxması, gənc tədqiqatçılar və sahibkarlar üçün ilham mənbəyi olaraq qalacaq. İnternetin atası indi istirahətə çəkilsə də, onun toxumları hələ də böyüməkdədir.