Keçmiş OpenAI rəhbəri Kevin Weil Stoke Space-in idarə heyətinə qoşuldu
Kevin Weil adı texnologiya dünyasında yaxşı tanınır. O, Twitter, Meta, Planet Labs kimi nəhəng şirkətlərdə çalışıb və ən son OpenAI-də süni intellekt sahəs
Keçmiş OpenAI rəhbəri Kevin Weil Stoke Space-in idarə heyətinə qoşuldu
Kevin Weil adı texnologiya dünyasında yaxşı tanınır. O, Twitter, Meta, Planet Labs kimi nəhəng şirkətlərdə çalışıb və ən son OpenAI-də süni intellekt sahəsində araşdırmalara rəhbərlik edib. İndi isə Weil kosmos yarışında yeni bir addım ataraq Stoke Space adlı startapın idarə heyətinə üzv seçilib. Stoke Space, SpaceX-ə rəqib olmaq məqsədi ilə çoxmərhələli raketlər inşa edən və Seattle şəhərində yerləşən perspektivli bir şirkətdir.
Stoke Space-in baş direktoru Andy Lapsa, Weil ilə tanışlığının hekayəsini bölüşüb. Lapsa 2020-ci ildə şirkəti qurduqdan sonra Y Combinator-un inkubasiya proqramına qoşulub. O vaxtlar gənc mühəndis olan Lapsa vəsait toplamağın nə olduğunu bilmirdi. "Silicon Valley-in necə işlədiyi barədə heç bir təsəvvürüm yox idi. Heç bir əlaqəm yox idi" deyən Lapsa, Kevin Weil-in həyat yoldaşı Elizabeth ilə birlikdə qurduğu Scribble Ventures fondu vasitəsilə şirkətə ilk sərmayə qoyanlardan biri olduğunu xatırlayır. Weil, Lapsa-ya maliyyə toplama və startapı ayağa qaldırmaq strategiyaları barədə kömək edib.
O gündən sonra ikili arasında əlaqə kəsilməyib. Lapsa, bu günə qədər Stoke Space üçün 1.34 milyard dollar vəsait toplayıb. Bu məbləğin içərisində 2025-ci ildə bağlanan 510 milyon dollarlıq Series D raundu da var. Şirkət, bu il ərzində uça biləcək və tamamilə təkrar istifadə oluna bilən bir raket inşa etmək üzərində işləyir. İndi isə Kevin Weil-in idarə heyətinə qoşulması, şirkətin böyüməsini daha da sürətləndirmək üçün atılmış məntiqli bir addım kimi dəyərləndirilir.
Kevin Weil-in peşəkar təcrübəsi daha çox rəqəmsal məhsullar və platformalar üzərində qurulub. Bu bacarıqlar ilk baxışda raket istehsalı ilə birbaşa əlaqəli görünməsə də, Weil-in strateji düşüncəsi və geniş şəbəkəsi Stoke Space üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. O, ən son OpenAI-də elmi tədqiqatları sürətləndirmək üzrə səylərə rəhbərlik edib və 2024-cü ilin iyunundan 2025-ci ilin oktyabrına qədər baş məhsul direktoru vəzifəsində çalışıb.
Weil-in OpenAI-dən ayrılması təbii olaraq sual doğurur: OpenAI-nin baş direktoru Sam Altman-ın keçən il Stoke Space-ə sərmayə qoymağı düşündüyü barədə söz-söhbətlər var idi. Bəs Weil, süni intellekt laboratoriyası ilə kosmos şirkəti arasında bir körpü ola bilərmi? Lapsa bu suala "qeybət və şayiələr" deyərək cavab verməkdən çəkinib və Weil-in əsas vəzifəsinin Stoke Space-in özünə diqqət yetirmək olduğunu vurğulayıb.
Stoke Space-in Nova raketi nə ilə fərqlənir?
Stoke Space-in əsas məhsulu Nova adlı raketdir. Bu raketin ən böyük xüsusiyyəti tamamilə təkrar istifadə oluna bilməsidir. Yəni Nova raketi uçduqdan sonra geri qayıdıb yenidən istifadə edilə bilər. Bu sahədə hələ heç kim tam uğur qazanmayıb. SpaceX öz nəhəng Starship raketi ilə bu ideyaya ən yaxın olan şirkətdir. Lakin raketin Yer atmosferinə qayıdarkən qarşılaşdığı yüksək temperatur kimi texniki çətinliklər, hətta ən varlı investorları belə bu sahədən uzaq saxlayıb.
Maraqlıdır ki, Andy Lapsa-nın əvvəllər çalışdığı Jeff Bezos-un şirkəti Blue Origin də bu yanaşmaya maraq göstərib, lakin onu prioritetə çevirməyib. Lakin indi vəziyyət dəyişir. SpaceX-in səhm bazarındakı uğuru və Elon Musk-ın Starship-in bu il ərzində uçuşlara başlayacağı barədə vədləri, Lapsa-nın uzaqgörənliyini təsdiqləyir.
Kosmos daşımalarında böyük boşluq
Milyardlarla dollar sərmayə qoyulmasına baxmayaraq, dünyada hələ də kifayət qədər raket yoxdur. Bazarda münasib qiymətə və müntəzəm uçuşlar həyata keçirə bilən raketlərə böyük ehtiyac var. Lapsa bu vəziyyəti belə izah edir: "Dünya anlayır ki, kosmosa çatmaq hələ də tam həll olunmayıb. Tam və sürətli təkrar istifadə ideyası bir zamanlar qeyri-adi görünürdü. İndi isə bu normallaşıb və insanlar bunun qaçılmaz olduğunu görür."
Stoke Space-in uğur qazanması, təkcə şirkətin özü üçün deyil, bütün kosmos sənayesi üçün dönüş nöqtəsi ola bilər. Kevin Weil kimi təcrübəli bir rəhbərin idarə heyətinə qoşulması isə şirkətin inkişaf tempini daha da sürətləndirəcək. Görək, Nova raketi bu il həqiqətən uça biləcəkmi? Bu sualın cavabı, kosmos yarışında yeni bir dövrün başlanğıcını müəyyən edə bilər.