Özəl kosmik pilotlar ABŞ Kosmik Qüvvələri üçün orbital missiyalar həyata keçirir

Özəl kosmik pilotlar ABŞ Kosmik Qüvvələri üçün orbital missiyalar həyata keçirir

Kosmosda rəqib peykləri izləmək və onların imkanlarını öyrənmək artıq yalnız dövlət qurumlarının işi deyil. ABŞ Kosmik Qüvvələri bu cür kəşfiyyat missiyalarını getdikcə daha çox özəl şirkətlərə həvalə edir. Bu yanaşmanın ən son nümunəsi isə True Anomaly və Rocket Lab şirkətlərinin birgə həyata keçirdiyi "Victus Haze" adlı mürəkkəb orbital əməliyyatdır.

Bu missiya zamanı iki rəqib peyk kosmosda bir-birinə yaxınlaşaraq görüşüb. Onlardan biri digərinin ətraflı şəkillərini çəkə bilib. Bu, sadəcə bir texniki nümayiş deyil, həm də ABŞ, Rusiya və Çin arasında kosmik silahlanma yarışında mühüm bir addımdır. Belə əməliyyatlar yeni peyklərin orbitə çıxdıqdan dərhal sonra yoxlanılması üçün vacibdir.

True Anomaly şirkətinin baş direktoru Even Rogers, keçmiş hərbi kosmik mütəxəssis olaraq, bu missiyanın əhəmiyyətini vurğulayır. Onun sözlərinə görə, Çin və Rusiya müntəzəm olaraq kosmosa yeni vasitələr buraxır və Kosmik Qüvvələrin vəzifəsi bu vasitələrin nə olduğunu anlamaqdır. Hazırda bu sahədə məlumat toplamaqda boşluqlar var və özəl sektor bu boşluqları doldurmağa çağırılır.

Missiyanın ən diqqətçəkən tərəfi sürət idi. Rocket Lab şirkəti "Puma" adlı kosmik gəmisini xəbərdarlıq aldıqdan cəmi 16 saat 42 dəqiqə sonra orbitə buraxdı. Adi raket buraxılışları aylar əvvəl planlaşdırıldığı halda, bu, inanılmaz dərəcədə sürətli bir hazırlıq deməkdir. Digər tərəfdən, True Anomaly-nin "Jackal" kosmik gəmisi artıq orbitdə gözləyirdi və Pumanı qarşılamağa hazır idi.

Ən maraqlı hissə isə odur ki, True Anomaly şirkəti Pumanın orbitə hansı nöqtədə çatacağını əvvəlcədən bilmirdi. Jackal öz sensorlarından istifadə edərək hədəfi 2000 kilometr məsafədən aşkarladı və müəyyən etdi. Daha sonra Jackal hədəfə çox yaxın məsafədə uçdu (dəqiq məsafə hərbi sirr olaraq qalır) və onun ətrafında dövrə vuraraq müxtəlif hissələrinin şəkillərini çəkdi. Əməliyyat bitdikdən sonra isə Jackal öz başlanğıc nöqtəsinə qayıtdı.

Even Rogers bu missiyanı "müasir tarixdə iki kosmik gəmi arasında ən mürəkkəb görüş və yaxınlaşma əməliyyatı" adlandırır. Həqiqətən də, saatda təxminən 28 min kilometr sürətlə hərəkət edən iki obyekti kosmosda bir araya gətirmək olduqca çətindir. Əvvəlki özəl nümayişlər, məsələn, Northrop Grumman-ın təmir peykləri və ya Astroscale-in kosmik təmizlik missiyaları daha yavaş templə həyata keçirilirdi.

İş maraqlı olmağa davam edir. Qarşıdakı həftələrdə iki şirkət daha çətin tapşırıqları yerinə yetirməyə hazırlaşır. Bu tapşırıqlara Rocket Lab-ın Puma peykinin True Anomaly-nin Jackalından qaçmağa çalışması və özünün yoxlama manevrlərini həyata keçirməsi daxil ola bilər. Bu, kosmosda bir növ "silah oyunu" kimidir.

True Anomaly şirkəti 2022-ci ildə Rogers və keçmiş hərbi kosmik mütəxəssislər qrupu tərəfindən təsis edilib. Şirkət həm avadanlıq, həm də proqram təminatı hazırlayaraq 2019-cu ildə yaradılmış ABŞ Kosmik Qüvvələrinə yeni imkanlar təqdim etməyi hədəfləyir. Bir neçə illik inkişaf missiyalarından sonra, keçən ayki nümayiş bu vizyonun reallaşmağa başladığını göstərir.

Eclipse Ventures şirkətinin partnyoru və True Anomaly-nin idarə heyətinin üzvü Seth Winterroth şirkətin uğurunun sirrini belə izah edir: "Bu şirkətin gizli resepti tək bir kosmik gəmi arxitekturası, tək bir proqram təminatı və ya müəyyən bir yük dəsti deyil. Bu, hərbi kosmik əməliyyatların dərin dərk edilməsidir." Yəni, bu şirkət yalnız texnologiya deyil, həm də strateji düşüncə tərzini bazara təqdim edir.

Bu missiya göstərir ki, kosmosda kəşfiyyat və müşahidə sahəsi sürətlə özəlləşir. Gələcəkdə dövlətlər arasında kosmik rəqabət daha da artacaqsa, bu cür özəl şirkətlərin rolu daha da vacib olacaq. Siz də kosmik texnologiyaların bu sürətli inkişafını izləməyə davam edin.