Parollar tarixə qarışır: Passkey təklif etməyən şirkətlər "qara siyahı"da
Kibertəhlükəsizlik dünyasında passkey-lər artıq qızıl standart hesab olunur. Lakin təəssüf ki, böyük internet şirkətlərinin dörddə biri hələ də istifadəçil
Parollar tarixə qarışır: Passkey təklif etməyən şirkətlər "qara siyahı"da
Kibertəhlükəsizlik dünyasında passkey-lər artıq qızıl standart hesab olunur. Lakin təəssüf ki, böyük internet şirkətlərinin dörddə biri hələ də istifadəçilərinə bu təhlükəsiz giriş üsulunu təklif etmir. Bu şirkətlər arasında Instagram, Netflix və Spotify kimi məşhur platformalar da var.
Yeni yaradılmış "whynopasskeys.com" saytı məhz bu şirkətləri "adlandırmaq və utandırmaq" məqsədi daşıyır. Saytın yaradıcısı, uzun illərdir təhlükəsizlik sahəsində çalışan tədqiqatçı Scott Helme-dir. Helme bildirir ki, siyahıya salınmaq motivasiya üçün olduqca təsirli bir vasitədir. "Heç kim siyahıda olmaq istəmir" deyən Helme, məqsədin şirkətləri passkey texnologiyasını qəbul etməyə təşviq etmək olduğunu vurğulayır.
Passkey nədir və niyə vacibdir?
Passkey-lər ənənəvi parollardan qat-qat təhlükəsizdir. Onlar istifadəçinin cihazı tərəfindən yaradılır və həmin telefon, kompüter və ya vebsayt üçün xüsusi olaraq hazırlanır. Passkey-lər Face ID, Touch ID kimi biometrik məlumatlar və ya fiziki təhlükəsizlik açarı ilə işləyir. Onlar avtomatik olaraq istifadəçinin parol menecerində saxlanılır.
Passkey-lərin ən böyük üstünlüyü odur ki, istifadəçi heç nə yadda saxlamalı olmur. Paroldan fərqli olaraq, bu texnologiya ilə hesabınızı oğurlamaq və ya fişinq hücumuna məruz qalmaq demək olar ki, mümkünsüzdür. Hacker yalnız hədəfin cihazına fiziki nəzarət əldə etdikdə passkey-i ələ keçirə bilər.
Böyük oyunçular passkey-i dəstəkləyir
Apple, Google və Microsoft kimi nəhəng texnologiya şirkətləri artıq passkey dəstəyini təmin edir və "yaxşı siyahı"da yer alır. Lakin Instagram-ın passkey təklif etməməsi diqqət çəkir. Maraqlıdır ki, Meta şirkətinə məxsus Facebook və WhatsApp artıq passkey dəstəyinə malikdir, lakin Instagram hələ də bu xüsusiyyətdən məhrumdur.
İstifadəçilər Instagram-da passkey-i aktivləşdirə bilər, ancaq bunun üçün hesablarının passkey aktiv olan Facebook hesabına bağlı olması lazımdır. Meta şirkəti niyə Instagram-da bu xüsusiyyəti tətbiq etmədiyi barədə hələlik rəsmi açıqlama verməyib. Netflix və Spotify da passkey təklif etməyən şirkətlər sırasındadır.
Azərbaycanda passkey vəziyyəti
Azərbaycanda da istifadəçilər üçün passkey texnologiyası getdikcə daha aktual məsələyə çevrilir. Yerli bank tətbiqləri, dövlət xidmətləri və e-ticarət platformaları təhlükəsizlik səviyyəsini artırmaq üçün bu texnologiyanı mənimsəməlidir. Xüsusilə onlayn bankçılıq və rəqəmsal imza xidmətlərində passkey istifadəsi kiberdələduzluq risklərini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.
Nə etməliyik?
Əgər siz də hesablarınızın təhlükəsizliyini artırmaq istəyirsinizsə, passkey dəstəyi olan platformalarda bu xüsusiyyəti aktivləşdirin. Bunun üçün:
- Hesab tənzimləmələrinizdə "Təhlükəsizlik" bölməsinə daxil olun
- "Passkey" və ya "Giriş açarları" seçimini axtarın
- Biometrik məlumatlarınızı (barmaq izi və ya üz tanıma) qeydiyyatdan keçirin
- Passkey-in avtomatik sinxronizasiyasını təmin edin
Passkey-lər rəqəmsal təhlükəsizliyin gələcəyidir. Nə qədər çox istifadəçi bu texnologiyanı tələb etsə, bir o qədər çox şirkət onu tətbiq etməyə məcbur olacaq. Unutmayın, siyahıda olmaq heç kimə xoş deyil - nə şirkətlərə, nə də istifadəçilərə.