Pentagon Alibaba, Baidu, BYD və Unitree şirkətlərini Çin ordusuna dəstəkdə ittiham edir
ABŞ Müdafiə Nazirliyi (Pentagon) bir sıra tanınmış Çin texnologiya şirkətlərini ölkə ordusuna dəstək verməkdə ittiham edib. Siyahıya nəhəng e-ticarət platf
Pentagon Alibaba, Baidu, BYD və Unitree şirkətlərini Çin ordusuna dəstəkdə ittiham edir
ABŞ Müdafiə Nazirliyi (Pentagon) bir sıra tanınmış Çin texnologiya şirkətlərini ölkə ordusuna dəstək verməkdə ittiham edib. Siyahıya nəhəng e-ticarət platforması Alibaba, axtarış motoru nəhəngi Baidu, elektrik avtomobil istehsalçısı BYD və robotexnika sahəsində tanınan Unitree şirkətləri daxil edilib. Bu addım ABŞ-ın Çin texnologiyasına qarşı tətbiq etdiyi məhdudiyyətlərin daha da genişləndiyini göstərir.
Pentagonun 1260H siyahısı adlanan bu sənəd 2021-ci ildə qəbul edilmiş Milli Müdafiə Səlahiyyət Aktının xüsusi bölməsinə əsasən hazırlanıb. Siyahıya salınan şirkətlər ABŞ şirkətləri üçün iş birliyi baxımından müəyyən çətinliklər yarada bilər. Bu, artıq ABŞ və Çin hökumətləri arasında gərginliyi daha da artıracaq bir addım kimi qiymətləndirilir.
Siyahıda kimlər var?
Yenilənmiş siyahıya ümumilikdə 188 şirkət daxil edilib. Bu siyahıda artıq Çinin ən böyük süni intellekt oyunçularının əksəriyyəti yer alır. Keçən il Tencent də bu siyahıya əlavə edilmişdi. Bu il isə siyahıya daha bir neçə avtomobil sənayesi nümayəndəsi daxil olub. BYD ilə yanaşı, məşhur elektrik avtomobil markası Nio, batareya istehsalçıları CALB Group və EVE Energy də siyahıdadır. Çinin aparıcı lidar sensor istehsalçısı Robosense də rəqibi Hesai ilə birlikdə siyahıya salınıb.
ABŞ-ın Çin texnologiyasına qarşı siyasəti
Bu addım ABŞ-ın Çin texnologiyasına qarşı tətbiq etdiyi məhdudiyyətlərin yalnız bir hissəsidir. Prezident Donald Trump hər iki müddətində Çinə təzyiq göstərmək üçün tariflərdən istifadə edib. Xüsusilə, idxal olunan Çin elektrik avtomobillərinə 100 faizlik vergi tətbiq edilib. Bu siyahı da həmin təzyiq mexanizmlərindən biridir.
Maraqlıdır ki, 1260H siyahısının bu yenilənmiş versiyası fevral ayında qısa müddətliyinə dərc edilmiş, sonra izah edilməyən səbəblərdən Federal Reyestrdən çıxarılmışdı. İndi isə siyahı yenidən gündəmə gətirilib.
Çin şirkətlərinə təsiri
Siyahıya salınmaq həmin şirkətlərin ABŞ bazarında fəaliyyətini çətinləşdirə bilər. ABŞ şirkətlərinin bu siyahıdakı şirkətlərlə iş görməsi daha mürəkkəb prosedurlar tələb edəcək. Alibaba, Baidu, BYD, Nio və Robosense şirkətləri isə hələ ki bu məsələ ilə bağlı rəsmi şərh verməyiblər.
Bu inkişaf həm də Trump administrasiyasının Çinin aparıcı süni intellekt şirkətlərində səhm payı almaq ehtimalını müzakirə etdiyi bir dövrdə baş verir. Belə görünür ki, ABŞ-Çin texnoloji rəqabəti daha da kəskinləşəcək.
Azərbaycan üçün nə deməkdir?
Bu hadisə Azərbaycanda texnologiya sahəsində çalışanlar üçün də maraqlı ola bilər. Çin texnologiya şirkətləri ilə əməkdaşlıq edən yerli bizneslər gələcəkdə bu məhdudiyyətlərin təsirini hiss edə bilər. Eyni zamanda, bu inkişaf göstərir ki, qlobal texnologiya bazarında geosiyasi amillər getdikcə daha çox rol oynayır.
Azərbaycan sahibkarları və texnologiya mütəxəssisləri bu cür inkişafları diqqətlə izləməli və beynəlxalq bazarlarda əməkdaşlıq edərkən bu riskləri nəzərə almalıdır. Həmçinin, bu hadisə göstərir ki, texnologiya şirkətləri üçün beynəlxalq münasibətlər və tənzimləmələr getdikcə daha mürəkkəb hala gəlir.
Nəticə olaraq, Pentagonun bu addımı ABŞ-Çin texnoloji rəqabətində yeni bir mərhələni işarə edir. Siyahının genişlənməsi hər iki ölkə arasında gərginliyi artıracaq və qlobal texnologiya bazarında yeni dəyişikliklərə səbəb ola bilər.