Robotaksi Qaydaları Uğrunda Mübarizə: Uber və Waymo Arasında Yeni Döyüş

Robotaksi Qaydaları Uğrunda Mübarizə: Uber və Waymo Arasında Yeni Döyüş

Nəqliyyat sahəsində süni intellektin rolu getdikcə artır. Robotaksilər artıq gələcəyin deyil, bugünün reallığıdır. Lakin bu yeni texnologiyanın şəhər küçələrində necə idarə olunacağı ilə bağlı müzakirələr qızışır. Son həftələrdə iki nəhəng şirkət - Uber və Waymo arasında robotaksi qaydaları uğrunda gizli və açıq döyüş başlayıb. Görünən odur ki, bu mübarizə yalnız texnologiya yarışı deyil, həm də siyasət və qanunvericilik meydanında keçirilir.

Vaşinqton D.C. Şurası avtonom nəqliyyat vasitələrinin şəhərdə fəaliyyət göstərməsinə icazə verəcək qanun layihəsini qiymətləndirir. Məhz bu qanun ətrafında əsas mübahisə başlayıb. Waymo artıq illərdir ki, bu sahədə təcrübə toplayır və D.C.-də sınaq sürüşləri həyata keçirir. Şirkət təklif olunan qanun layihəsini dəstəkləyir. Çünki bu qanun qüvvəyə minsə, Waymo altı aylıq rəqabət üstünlüyü əldə edəcək.

Uber isə tam əks mövqedə dayanır. Şirkət robotaksilərin insan sürücülərini işdən çıxaracağını və Waymo-nun inhisarçı mövqe qazanmasına səbəb olacağını iddia edir. Uber-in təklifi maraqlıdır: şirkət robotaksilərin yalnız öz platformalarında deyil, eyni zamanda insan sürücüləri ilə birlikdə işləməsini istəyir. Bu "hibrid" yanaşma, əgər qəbul olunsa, Waymo kimi avtonom nəqliyyat şirkətlərini çətin seçim qarşısında qoyacaq: ya öz robotaksilərini Uber kimi platformalarda təklif etmək, ya da milyardlarla dollar sərmayə qoyduqları avtonom donanmaları insan sürücüləri ilə birlikdə idarə etmək.

Keçirilən dinləmələrdə Lyft, Tesla, Uber və Waymo nümayəndələri iştirak edib. Onlarla əlillik hüquqları müdafiəçisi, yerli biznes qrupları, yol təhlükəsizliyi təşkilatları və həmkarlar ittifaqları da söz alıb. Dinləmələrdən sonra məlum olub ki, Waymo qanun layihəsini bəyənən azsaylı şirkətlərdən biridir. Sənayenin qalan hissəsi isə təklif olunan qaydalardan narazıdır.

Teslanın baş siyasət müşaviri Hindistan Herdman bir çox avtonom nəqliyyat vasitəsi tərtibatçısının narahatlıqlarını dilə gətirib. Şirkət 180 günlük və 250.000 mil məcburi sınaq tələbinə, 1 milyon dollarlıq müraciət haqqına, 5 milyon dollarlıq icazə haqqına və hər mil üçün 15 sent vergiyə etiraz edir. Tesla və digər şirkətlər digər yurisdiksiyalarda toplanmış sınaq millərinin də bu həddə sayılmasını tələb edir. Waymo artıq D.C.-də insan təhlükəsizlik operatorları ilə sınaqlar apararaq bu tələbləri yerinə yetirib.

Uber-in Yeni Sazişi: Çatdırılma İmperiyası Genişlənir

Robotaksi mübahisələri fonunda Uber başqa bir cəbhədə böyük addım atır. Şirkət Almaniyanın Delivery Hero şirkətini 14.8 milyard dollara satın almaq niyyətindədir. Bu saziş başa çatarsa, Uber Avropa, Yaxın Şərq, Latın Amerikası və Asiyada 100-ə yaxın bazara çıxış əldə edəcək. Nəticədə Uber-in çatdırılma xidmətinin əhatə dairəsi iki dəfə artacaq.

Delivery Hero eyni zamanda Uber Eats-in artıq fəaliyyət göstərdiyi 14 bazarda öz biznesini Nyu-York əsaslı SSW Partners investisiya şirkətinə 1.6 milyard dollara satmaq barədə ayrıca razılıq əldə edib. Bu sazişlər Uber-in nəqliyyat və çatdırılma sahəsində mövqeyini daha da gücləndirəcək.

Robotaksilər Gələcəkdə Nə Vədi Edir?

Bu mübarizə bizə göstərir ki, avtonom nəqliyyat vasitələrinin yolu hamar olmayacaq. Şirkətlər arasında rəqabət, qanunvericilik orqanları ilə münaqişələr və ictimaiyyətin etimadı ən böyük maneələrdəndir. Lakin bir şey aydındır: robotaksilər artıq gələcək deyil, bugünkü reallıqdır və onların qaydaları formalaşmaqdadır.

Azərbaycanda da bu sahədə inkişaflar izlənilir. Ölkəmizdə süni intellekt və avtonom nəqliyyat texnologiyalarına maraq artır. Gələcəkdə Bakı küçələrində də robotaksilərin görünməsi mümkündür. Lakin bunun üçün qanunvericilik bazası, infrastruktur və ictimai rəy formalaşmalıdır.

Sizcə, robotaksilər insan sürücülərini tamamilə əvəz edə bilərmi? Yoxsa hibrid model daha məntiqli variantdır? Fikirlərinizi şərh bölməsində bölüşün. Texnologiya dünyasındakı ən son xəbərlərdən xəbərdar olmaq üçün bloqumuzu izləməyi unutmayın!