Robotaksi yarışında Çin liderliyi ələ alır: Yeni reytinq sistemi nə deyir?
Avtonom nəqliyyat sahəsində liderlik uğrunda mübarizə sürətlə davam edir. Son illərdə bu sahədə kimin öndə olduğu ilə bağlı müzakirələr heç vaxt bitməyib.
Robotaksi yarışında Çin liderliyi ələ alır: Yeni reytinq sistemi nə deyir?
Avtonom nəqliyyat sahəsində liderlik uğrunda mübarizə sürətlə davam edir. Son illərdə bu sahədə kimin öndə olduğu ilə bağlı müzakirələr heç vaxt bitməyib. Lakin indiyə qədər bu suala dəqiq cavab verə bilən etibarlı bir ölçü sistemi mövcud deyildi. Məhz bu boşluğu doldurmaq üçün Autnmy AI adlı startap yeni bir reytinq sistemi hazırlayıb. Bu sistem süni intellekt vasitəsilə avtonom nəqliyyat şirkətlərini qiymətləndirir və onları real vaxt rejimində sıralayır.
Autnmy AI-nin yaratdığı "Road to Autonomy Index" adlı platforma dünya üzrə müxtəlif dövlət məlumat bazalarını, SEC sənədlərini, birja hesabatlarını və digər açıq mənbələri analiz edir. Sistem hər 12 saatdan bir yenilənir və şirkətlərin əməliyyat göstəriciləri, miqyası, gəliri, kommersiya tərəfdaşlıqları, istehsal həcmi və təhlükəsizlik qeydləri kimi faktorları nəzərə alır. Reytinq dörd əsas kateqoriya üzrə aparılır: robotaksilər, avtonom sürücülük lisenziyası verən şirkətlər, avtonom yük maşınları və çatdırılma robotları.
Autnmy AI-nin həmtəsisçisi Rob Grant bildirib ki, onların süni intellekt platforması sadəcə internetdən məlumat toplamır. Şirkət yalnız ictimaiyyətə açıq olan və ya Creative Commons lisenziyası ilə qorunan məlumatlardan istifadə edir. Bundan əlavə, bəzi məlumatları lisenziya əsasında ödənişli şəkildə əldə edirlər. Bu yanaşma məlumatların etibarlılığını və dəqiqliyini təmin edir.
Yeni reytinq sisteminin ən maraqlı nəticələrindən biri Çinin avtonom nəqliyyat sahəsində güclü mövqeyidir. Hazırkı sıralamaya əsasən, robotaksi lideri ABŞ-ın Waymo şirkəti deyil, Çinin Baidu Apollo Go proqramıdır. Waymo ikinci yerdə qərarlaşıb, onu digər Çin şirkətləri Pony.ai və WeRide izləyir. Tesla isə beşinci yerdədir. Bu nəticə göstərir ki, Çin avtonom nəqliyyat yarışında sürətlə irəliləyir və qlobal bazarda öz mövqeyini möhkəmləndirir.
Texasda avtonom nəqliyyat vasitələrinin sayı artır
Texas ştatında avtonom nəqliyyat vasitələrinin izlənməsi üçün yaradılmış xüsusi alət maraqlı məlumatlar təqdim edir. Bu alətə əsasən, Tesla, Waymo və Zoox şirkətləri Texasda öz donanmalarını genişləndirirlər. Qeyd etmək lazımdır ki, bu nəqliyyat vasitələrinin hamısı kommersiya məqsədli istifadə olunmur. Məsələn, Zoox şirkəti federal hökumətdən xüsusi icazə almadan kommersiya fəaliyyəti göstərə bilməz. Hal-hazırda Zoox öz robotaksilərində sərnişin daşıya bilir, lakin bunun üçün pul ala bilmir.
May ayının 28-dən etibarən Waymo şirkətinin Texasda 577 avtonom nəqliyyat vasitəsi qeydiyyatda idi. Bu rəqəm indi 620-yə çatıb ki, bu da bir aydan az müddətdə təxminən 7.5% artım deməkdir. Tesla şirkətinin qeydiyyatdan keçmiş avtonom nəqliyyat vasitələrinin sayı 42-dən 69-a yüksəlib, bu da 64% artım deməkdir. Zoox şirkətinin göstəriciləri də artıb: 35-dən 43-ə çatıb. Avride, Nuro və Volkswagen-in törəmə şirkəti MOIA isə öz göstəricilərini sabit saxlayıb: müvafiq olaraq 317, 47 və 12 avtonom nəqliyyat vasitəsi.
Avtonom nəqliyyatın gələcəyi: Çin və ABŞ arasında rəqabət
Autnmy AI-nin reytinq sistemi göstərir ki, avtonom nəqliyyat sahəsində rəqabət getdikcə daha da kəskinləşir. Çin şirkətləri dövlət dəstəyi və genişmiqyaslı sınaqlar sayəsində sürətlə irəliləyir. Baidu Apollo Go proqramı artıq bir neçə Çin şəhərində kommersiya robotaksi xidməti göstərir. Waymo isə ABŞ-da ən böyük təcrübəyə malik olsa da, Çin rəqibləri ilə ayaqlaşmaq üçün daha sürətli addımlar atmalıdır.
Tesla-nın beşinci yerdə qərarlaşması da diqqət çəkir. Elon Musk uzun müddətdir ki, tam avtonom sürücülük vəd edir, lakin şirkət hələ də bu sahədə rəqibləri ilə tam rəqabət apara bilmir. Bununla belə, Tesla-nın Texasda avtonom nəqliyyat vasitələrinin sayını 64% artırması göstərir ki, şirkət bu istiqamətdə fəallaşır.
Azərbaycan üçün bu inkişaflar xüsusi maraq doğurur. Ölkəmizdə avtonom nəqliyyat vasitələri hələ geniş yayılmasa da, dünyada baş verən bu dəyişikliklər gələcəkdə bizim də həyatımıza təsir edəcək. Robotaksilər və avtonom çatdırılma xidmətləri tıxac problemini həll edə, nəqliyyat xərclərini azalda və təhlükəsizliyi artıra bilər. Xüsusilə Bakı kimi böyük şəhərlərdə bu texnologiyaların tətbiqi nəqliyyat sistemini tamamilə dəyişdirə bilər.
Avtonom nəqliyyat sahəsində liderlik uğrunda mübarizə hələ uzun müddət davam edəcək. Autnmy AI-nin reytinq sistemi isə bu yarışın gedişini izləmək üçün maraqlı və etibarlı bir vasitədir. Yaxın gələcəkdə Çin və ABŞ arasında bu sahədə rəqabətin daha da güclənəcəyini və yeni oyunçuların meydana çıxacağını gözləyirik. Siz də bu maraqlı inkişafları izləməyə davam edin!