Robotaksilərin boş qət etdiyi kilometrlər: Yeni startap bu problemi həll edir
Siz də San Fransisko küçələrində gəzərkən boş bir avtonom avtomobilin sərnişin axtararaq ətrafda dövrə vurduğunu görmüsünüzmü? Bu, robotaksi sənayesinin ən
Robotaksilərin boş qət etdiyi kilometrlər: Yeni startap bu problemi həll edir
Siz də San Fransisko küçələrində gəzərkən boş bir avtonom avtomobilin sərnişin axtararaq ətrafda dövrə vurduğunu görmüsünüzmü? Bu, robotaksi sənayesinin ən böyük problemlərindən biridir. Sənayedə "deadhead miles" adlanan bu boş yürüşlər, avtomobillərin sərnişin daşımadığı halda qət etdiyi kilometrlərdir. Və bu, şirkətlərin gəlirli olmasının qarşısında duran ən böyük maneələrdən biridir.
Kaliforniyanın Redwood City şəhərində yerləşən Aseon Labs adlı startap bu problemə maraqlı bir həll təklif edir. Şirkət, şəhərin müxtəlif nöqtələrində yerləşdirilə bilən avtomatlaşdırılmış podlar hazırlayır. Bu podlar robotaksiləri yoxlaya, təmizləyə və doldura bilir. Əslində, bu, robotaksi sənayesi üçün bir növ robotlaşdırılmış "pit stop" xidmətidir.
10 milyon dollar sərmayə cəlb edən ideya
Aseon Labs bu innovativ ideyası ilə investorların diqqətini cəlb etməyi bacarıb. Şirkət, Crane Venture Partners rəhbərliyində 10 milyon dollar toxum sərmayəsi toplayıb. Bu maliyyə dəstəyinə Y Combinator, Uber-in qurucu ortağı Garrett Camp-ın Expa firması, Robin Hood Ventures və Founders Capital da qatılıb. Bununla yanaşı, bir sıra məşhur anjel investorlar da bu layihəyə sərmayə yatırıb.
Aseon Labs hələ ilkin mərhələdədir. Şirkətin baş direktoru və qurucu ortağı George Kalligeros-un sözlərinə görə, toplanan vəsait beş prototip podun hazırlanmasına, robototexnika və mühəndislik komandasının altı nəfərdən təxminən on iki nəfərə çatdırılmasına və şəbəkənin qurulması üçün lazımi daşınmaz əmlakın əldə edilməsinə sərf olunacaq.
Robotaksilər niyə boş gəzir?
Robotaksi şirkətlərinin qarşılaşdığı ən böyük problem, avtomobillərin təmizlənmə və doldurulma üçün uzaq məsafələr qət etməsi məcburiyyətidir. Hazırda bu əməliyyatlar üçün xüsusi depolara ehtiyac var və bu depolar adətən şəhərin kənarında yerləşir. Nəticədə, robotaksilər sərnişin daşımadan kilometrlərlə yol qət etməli olur.
Kalligeros bu problemi belə izah edir: "Özünü idarə edən avtomobillərlə iqtisadi bərabərliyə nail olmaq üçün, yəni sərnişin daşıma xidməti ilə rəqabət apara bilmək üçün, istifadə nisbətini artırmaq lazımdır. Robotaksi gün ərzində tələbat əyrisinin bütün dövründə fasiləsiz işləməlidir."
Məhz bu səbəbdən Aseon Labs-ın təklif etdiyi həll çox vacibdir. Şəhərin müxtəlif nöqtələrində yerləşdirilən avtomatlaşdırılmış podlar robotaksilərin boş qət etdiyi kilometrləri kəskin şəkildə azaldacaq və nəticədə bu xidmətləri gəlirli müəssisələrə çevirəcək.
Təcrübəli komanda, yeni yanaşma
Aseon Labs-ın qurucuları George Kalligeros və Dan Keene avtonom avtomobil dünyasından gəlmirlər. Lakin onların hardware və daşınmaz əmlak sahəsində böyük təcrübəsi var. Kalligeros Bentley Motors və Tesla-da mexaniki dizayn mühəndisi kimi çalışıb. 2016-cı ildə isə o və Keene, mikromobil filoları üçün batareya dəyişdirmə infrastrukturu qurmaq məqsədilə Pushme şirkətini təsis ediblər.
Pushme Avropada batareya dəyişdirmə şəbəkəsi qurarkən, 2020-ci ilin yanvarında Tier Mobility tərəfindən satın alınıb. Kalligeros deyir: "Biz SoftBank tərəfindən bu şəbəkəni mümkün qədər çox bazarda qurmaq tapşırığı almışdıq. Əsas oyun planı, şəhərin mərkəzində uyğun yerləri seçmək və eyni zamanda onları daimi olmayan infrastruktur kimi asanlıqla quraşdırmaq idi."
Məhz bu təcrübə onlara robotaksilər üçün oxşar, lakin daha təkmilləşdirilmiş bir həll yaratmağa imkan verir. Aseon Labs-ın podları, batareya dəyişdirmə stansiyaları kimi, şəhərin müxtəlif nöqtələrində asanlıqla quraşdırıla bilər və robotaksilərin təmizlənmə, doldurulma və yoxlanılma proseslərini avtomatlaşdırar.
Robotaksi sənayesi üçün yeni dövr
Aseon Labs-ın bu innovativ yanaşması, robotaksi sənayesində inqilab edə bilər. Şəhərlərdə parkinq yeri ölçüsündə avtomatlaşdırılmış podların yerləşdirilməsi, robotaksilərin daha səmərəli işləməsinə və nəticədə daha ucuz və əlçatan olmasına səbəb olacaq.
Bu texnologiya Azərbaycan üçün də maraqlı ola bilər. Ölkəmizdə avtonom nəqliyyat vasitələri hələ geniş yayılmasa da, gələcəkdə bu tip həllərə ehtiyac yaranacaq. Xüsusilə Bakı kimi böyük şəhərlərdə, nəqliyyat sıxlığını azaltmaq və ətraf mühitə zərəri minimuma endirmək üçün robotaksi xidmətləri perspektivli görünür.
Aseon Labs-ın uğuru, həmçinin göstərir ki, bəzən ən yaxşı həllər birbaşa sənayenin içindən deyil, kənardan gələ bilər. Kalligeros və Keene kimi təcrübəli mühəndislər, fərqli sahələrdə qazandıqları təcrübəni robotaksi sənayesinə tətbiq edərək, real problemlərə real həllər təklif edirlər.
Bu startapın inkişafını izləmək maraqlı olacaq. Əgər Aseon Labs öz podlarını uğurla bazara çıxara bilsə, robotaksi şirkətlərinin gəlirlilik probleminə son qoya bilər. Və kim bilir, bəlkə bir gün Bakı küçələrində də bu podları görərik.