San Fransisko Apple və Google-dan "Nudify" Proqramlarını Mağazalarından Silməyi Tələb Edir

San Fransisko Apple və Google-dan "Nudify" Proqramlarını Mağazalarından Silməyi Tələb Edir

San Fransisko şəhəri Apple və Google-a onlarla "nudify" proqramını öz tətbiq mağazalarından çıxarmağı əmr edib. Bu proqramlar şəkilləri rəqəmsal olaraq dəyişdirərək insanları çılpaq göstərə bilən proqram təminatlarıdır. Şəhər rəsmiləri bildirirlər ki, bu tətbiqlər qadınların və qızların istismarına yol açır və şirkətlər bu qeyri-qanuni fəaliyyətdən milyonlarla dollar gəlir əldə edir.

Kaliforniya qanunları qeyri-razılıq əsasında yaradılan deepfake pornoqrafiyasının yaradılmasını "bilərəkdən asanlaşdıran" və ya "ehtiyatsızlıqla kömək edən" hər hansı bir fəaliyyəti cinayət hesab edir. 2025-ci ildə Kaliforniya həmçinin qurbanlara bu cür materialların üçüncü tərəf vasitəçilərinə qarşı mülki iddia qaldırmağa imkan verən qanun qəbul edib. Şəhər rəsmiləri deyirlər ki, bu tanınmış qaydalara baxmayaraq, hər iki texnologiya nəhəngi bu proqramları öz platformalarında saxlamağa və onlardan pul qazanmağa davam edir.

San Fransisko Şəhər Prokuroru David Çiu TechCrunch-a göndərdiyi açıqlamada deyir: "Apple və Google qeyri-razılıq əsasında intim deepfake-lər yaratmaqla qadınları və qızları istismar edən proqramlardan qazanc əldə edir. Şirkətlər bəzi problemli tətbiqlərlə əlaqələri kəssələr də, Apple və Google cinsi istismarın qarşısını almaq üçün fəal və sayıq olmaq məsuliyyəti daşıyır."

Şirkətlərə Qarşı Hüquqi Təzyiqlər Artır

Çiu-nun ofisi tərəfindən Google və Apple-a göndərilən məktublarda qeyd olunur ki, şirkətlər "demək olar ki, bir ildir qeyri-qanuni alışlar üçün ödənişlərin işlənməsində" rol oynadıqları barədə xəbərdar ediliblər, lakin buna baxmayaraq, bu fəaliyyəti davam etdiriblər. Məktublara görə, hər iki şirkətə bu tətbiqləri saxladıqları barədə dəfələrlə xəbərdarlıq edilib.

Yanvar və aprel aylarında Tech Transparency Project (TTP) hesabatlar dərc edərək hər iki şirkətə məktublar göndərib və onların tətbiq mağazalarında "onlarla tətbiqin" olduğunu və bu tətbiqlərin "şirkətlər tərəfindən işlənən ödənişlər müqabilində deepfake NCII (qeyri-razılıq intim şəkilləri) satdığını" bildirib. TTP-nin aprel hesabatı Google və Apple-ın istifadəçiləri bilərəkdən bu cür tətbiqlərə yönəltdiyini və hər iki şirkəti "real insanları cinsiləşdirilmiş şəkillərə çevirə bilən AI alətlərinin yayılmasında əsas iştirakçılar" adlandırıb.

Bundan əlavə, Çiu Wired jurnalına bildirib ki, hər iki şirkət bu cür xidmətlər təklif edən tətbiqlərdən "milyonlarla dollar rüsum" qazanıb. Çiu-nun ofisindən göndərilən məktublar Apple və Google-ın qanunu pozduğuna görə mülki cəzalarla üzləşə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edir və onlardan 28 gün ərzində şəhərlə əlaqə saxlamağı tələb edir.

Deepfake Pornoqrafiyasının Artan Təhlükəsi

Deepfake pornoqrafiyası əsasən məşhur qadınlar üçün problem olsa da, "nudify" tətbiqləri ictimaiyyətə açıq şəkli olan hər kəsin hədəfə alınmasını mümkün edir. Bu texnologiya getdikcə daha əlçatan hala gəlir və qurbanların sayı sürətlə artır. Ekspertlər bildirirlər ki, bu cür tətbiqlər qadınlara qarşı rəqəmsal zorakılığın yeni bir formasını təmsil edir və onların şəxsi həyatına, psixoloji vəziyyətinə və peşəkar reputasiyasına ciddi zərər vura bilər.

Texnologiya şirkətlərinin bu cür tətbiqlərə qarşı tədbir görməməsi ciddi narahatlıq doğurur. Tənqidçilər deyirlər ki, Apple və Google kimi nəhəng platformalar öz tətbiq mağazalarında nəyin yerləşdiriləcəyinə nəzarət etmək üçün kifayət qədər resursa malikdirlər, lakin onlar qazanc əldə etmək naminə bu məsuliyyəti göz ardı edirlər.

San Fransisko şəhərinin bu addımı digər şəhər və ştatların da bu cür tətbiqlərə qarşı daha sərt tədbirlər görməsinə səbəb ola bilər. Qanunvericilər və hüquq müdafiəçiləri texnologiya şirkətlərinin qeyri-qanuni məzmunun yayılmasının qarşısını almaq üçün daha fəal olmasını tələb edirlər. Apple və Google-ın bu məsələyə necə cavab verəcəyi və tətbiq mağazalarından bu cür proqramları çıxarıb-çıxarmayacağı hələlik məlum deyil.