Süni intellekt mühəndis işlərini yox etməli idi, amma yeni məlumatlar bunun əksini göstərir

Süni intellekt mühəndis işlərini yox etməli idi, amma yeni məlumatlar bunun əksini göstərir

Süni intellektin bir çox peşəni, xüsusən də mühəndislik sahəsini tamamilə əvəz edəcəyi ilə bağlı proqnozlar son illərdə tez-tez gündəmə gəlir. Ancaq yeni tədqiqatlar göstərir ki, vəziyyət ilkin düşünüldüyü qədər qorxulu deyil. Əslində, mühəndislik işləri süni intellekt dövründə ən dayanıqlı peşələrdən biri olaraq qalır.

Son məlumatlara görə, texnologiya şirkətlərində ixtisarlar artsa da, mühəndislik sahəsində vəziyyət fərqlidir. İşdən çıxarmaları izləyən Challenger, Gray & Christmas şirkətinin məlumatına əsasən, may ayında texnologiya ixtisarları son illərin ən yüksək səviyyəsinə çatıb. Ən çox göstərilən səbəb isə süni intellektdir. Ancaq SignalFire araşdırma şirkətinin məlumatları bu mənzərəni dəyişir.

SignalFire-in tədqiqat rəhbəri Aşer Bantok deyir: "İxtisarların səbəbi kimi tez-tez süni intellekt göstərilir. Xüsusən də kod yazma sahəsində bir mühəndisin əvvəllər bir neçə nəfərin gördüyü işi görə biləcəyi iddia edilir. Amma real vəziyyət bununla uyğun gəlmir."

SignalFire 80 milyondan çox şirkətdə milyonlarla işçinin karyerasını izləyib. Tədqiqatın nəticələrinə görə, 2025-ci ildə mühəndislik ən dayanıqlı iş funksiyası olub. İxtisarları izləmək çətin olduğu üçün tədqiqatçılar daha dəqiq göstərici olan işə qəbul məlumatlarına diqqət yetiriblər.

Böyük texnologiya şirkətlərində ümumi işə qəbul 2019-cu illə müqayisədə 25% azalıb. Ancaq mühəndislik vəzifələrində bu azalma cəmi 11% olub. SignalFire-in "State of Talent Report" hesabatına görə, 2025-ci ildə "Texnologiya Nəhəngləri" kateqoriyasına daxil olan 12 şirkətdə (Alphabet, Meta, Apple, Amazon, Microsoft, Netflix, NVIDIA, Tesla, Uber, Airbnb, Block və Stripe) bütün yeni işə götürmələrin 55%-i mühəndislər olub. Bu, 2019-cu ildəki 46%-dən ciddi artım deməkdir.

Erkən mərhələdəki startaplarda isə vəziyyət daha maraqlıdır. SignalFire məlumatlarına görə, bu şirkətlər 2025-ci ildə 2019-cu illə müqayisədə 7% daha çox mühəndis işə götürüblər. Bantokun sözlərinə görə, əgər süni intellekt həqiqətən mühəndis əməyini əvəz etsəydi, işə qəbulun azaldığı bu dövrdə ilk növbədə mühəndislik vəzifələri azalmalı idi. Ancaq reallıqda mühəndis sayı texnologiyanın digər sahələrindən daha sürətlə artır.

Maraqlıdır ki, Anthropic şirkətinin CEO-su Dario Amodei keçən il süni intellektin beş il ərzində ağ yaxalı işlərin yarısını yox edə biləcəyini və işsizlik səviyyəsini 20%-ə çatdıra biləcəyini söyləmişdi. Ancaq eyni şirkətin iqtisadiyyat üzrə rəhbəri Piter MakKrori mart ayında TechCrunch-a verdiyi müsahibədə süni intellektin işçi qüvvəsinə ciddi təsirini hələ görmədiyini bildirib.

MakKrori deyib: "Claude-dan işlərinin əsas hissəsində avtomatlaşdırılmış şəkildə istifadə edən işçilərlə (texniki yazıçılar, məlumat daxiletmə işçiləri, proqram mühəndisləri) fiziki təmas və əl işi tələb edən işlərdə çalışanlar arasında işsizlik nisbətində əhəmiyyətli fərq yoxdur."

NVIDIA-nın CEO-su Censen Huanq da mühəndislik işlərinin gələcəyi ilə bağlı nikbin fikirlər səsləndirib. Onun sözlərinə görə, süni intellekt mühəndisləri əvəz etmək əvəzinə, onların işini asanlaşdıracaq və daha məhsuldar olmağa kömək edəcək.

Bütün bu məlumatlar göstərir ki, mühəndislik peşəsi süni intellekt dövründə təhlükə altında deyil. Əksinə, bu sahə daha da vacib hala gəlir. Süni intellekt alətləri mühəndislərin işini asanlaşdırsa da, onları tamamilə əvəz edə bilmir. İnsan zəkası, yaradıcılıq və problem həll etmə bacarığı hələ də ən dəyərli sərmayədir.

Azərbaycanda da texnologiya sahəsində çalışan mütəxəssislər bu tendensiyanı yaxından izləməlidir. Süni intellekt alətlərini mənimsəmək və onlardan səmərəli istifadə etmək bacarığı, iş bazarında rəqabət üstünlüyü yaradacaq. Ancaq unutmaq olmaz ki, texniki biliklərlə yanaşı, analitik düşüncə, yaradıcı yanaşma və insanlarla ünsiyyət bacarıqları da mühəndislik peşəsinin ayrılmaz hissəsidir.

Nəticə olaraq, süni intellektin mühəndislik işlərini yox edəcəyi ilə bağlı proqnozlar hələlik özünü doğrultmayıb. Real məlumatlar göstərir ki, mühəndislərə tələbat artmaqdadır. Dəyişən tək şey işin xarakteridir. Mühəndislər indi süni intellekt alətlərindən istifadə edərək daha mürəkkəb və dəyərli işlər görmək imkanı qazanırlar.