Süni intellekt mütəxəssisləri: Kimi K3-ün gücü Anthropic-in Fable modelini kopyalamaqdan qaynaqlanmır

Süni intellekt mütəxəssisləri: Kimi K3-ün gücü Anthropic-in Fable modelini kopyalamaqdan qaynaqlanmır

Süni intellekt dünyasında son günlər maraqlı bir mübahisə yaşanır. Ağ Evin elm müşaviri Maykl Kratsios, Çin şirkəti Moonshot tərəfindən hazırlanmış Kimi K3 adlı açıq çəkili böyük dil modelinin, ABŞ-ın məhdudiyyət qoyduğu çiplərdən istifadə edərək Anthropic şirkətinin Fable modelini kopyalamaqla yaradıldığını iddia edib. Lakin süni intellekt sahəsindəki mütəxəssislər bu iddialara şübhə ilə yanaşır və Kimi K3-ün nailiyyətlərinin sadəcə kopyalama (distillasiya) ilə əldə edilə bilməyəcəyini vurğulayır.

Kratsiosun ittihamları və suallar doğuran məqamlar

Kratsios, sosial media platformasında yaydığı mesajda, "ABŞ-ın mülkiyyət texnologiyasını oğurlamaq məqsədilə aparılan genişmiqyaslı gizli sənaye distillasiyası qəbuledilməzdir" ifadələrini işlədib. O, həmçinin Çin modellərinin ABŞ modellərindən "su nişanları" daşıdığını iddia edib. Xəzinədarlıq katibi Skott Bessent də bu fikri dəstəkləyib. Lakin bu "su nişanları"nın nədən ibarət olduğu və onların necə aşkarlandığı barədə heç bir rəsmi məlumat verilməyib. Moonshot şirkəti isə təlim prosesi ilə bağlı suallara cavab verməyib.

Mütəxəssislər nə deyir? Distillasiya yetərli deyil

Texnologiya dünyasının tanınmış simaları, Kratsiosun iddialarının reallıqdan uzaq olduğunu düşünür. Laude İnstitutunun tədqiqatçısı və Snorkel AI-nin həmtəsisçisi Breden Henkok, Fable modelinin yalnız 1 iyulda ictimaiyyətə açıldığını və cəmi iki həftə ərzində onun məlumatlarını distillə edib yeni model yaratmağın vaxt baxımından qeyri-mümkün olduğunu bildirib. "Məncə, bu qədər güclü bir modeli, üstəlik bu qısa müddətdə yalnız distillasiya ilə əldə etmək olmaz" deyə Henkok vurğulayıb.

Allen Süni İntellekt İnstitutunun tədqiqatçısı Natan Lambert isə distillasiyanın təsirinin getdikcə azaldığını qeyd edib. Lambert, Çin modelləri sərhədə yaxınlaşdıqca və təlim rejimi gücləndirmə öyrənməsinə (reinforcement learning) keçdikcə, distillasiyanın əhəmiyyətini itirdiyini vurğulayıb. O, əgər distillasiya bu qədər effektiv olsaydı, hər kəsin Kimi K3-ü asanlıqla kopyalaya biləcəyini, lakin bunun baş vermədiyini bildirib.

Distillasiya necə işləyir və niyə kifayət etmir?

Distillasiya prosesi, bir laboratoriyanın hədəf modeli sistematik şəkildə sorğulayaraq onun daxili iş prinsiplərini anlamağa çalışmasıdır. Bu, modeldən problem həlli zamanı düşüncə zəncirini açıqlamasını istəmək və ya onun sual-cavab cütlərindən istifadə edərək yeni modeli təlim etmək (nəzarətli incə tənzimləmə - SFT) yolu ilə həyata keçirilir. Lakin Lambertin fikrincə, modellər mürəkkəbləşdikcə SFT-nin faydası azalır. Fable kimi qabaqcıl modellərin bacarıqlarını kopyalamaq üçün daha mürəkkəb gücləndirmə öyrənməsi texnikaları tələb olunur. Bu texnikalar isə daha böyük infrastruktur və resurs tələb edir.

Azərbaycan konteksti: Niyə bu müzakirə bizim üçün önəmli?

Bu mübahisə, Azərbaycanda süni intellekt texnologiyalarına maraq göstərən hər kəs üçün bir neçə vacib dərs ehtiva edir. Birincisi, qabaqcıl süni intellekt modelləri yaratmaq üçün təkcə kodu kopyalamaq yetərli deyil. Həqiqi innovasiya, dərin tədqiqat, güclü hesablama infrastrukturu və orijinal alqoritmik inkişaflar tələb edir. İkincisi, texnoloji rəqabətin qızışdığı bir dövrdə, siyasi ittihamların texniki reallıqla üst-üstə düşmədiyini görürük. Üçüncüsü, bu hadisə göstərir ki, süni intellekt inkişafının sürəti o qədər yüksəkdir ki, ən son texnologiyaları kopyalamaq belə, rəqabət üstünlüyü yaratmaq üçün kifayət etmir.

Nəticə olaraq, mütəxəssislərin fikri aydındır: Kimi K3-ün nailiyyətləri sadəcə distillasiya ilə izah edilə bilməz. Bu, daha dərin texnoloji sərmayə və tədqiqatın nəticəsidir. Azərbaycanlı texnologiya həvəskarları üçün bu, süni intellekt sahəsində uzunmüddətli və dərin araşdırmaların, orijinal yanaşmaların nə qədər vacib olduğunu bir daha xatırladır. Texnologiya dünyasında sürətli qələbələr yoxdur; həqiqi uğur, davamlı təlim, tədqiqat və innovasiyadan gəlir.