Süni intellektdə ucuz modellər dövrü: Texnologiya şirkətləri buna hazırdırmı?

Süni intellektdə ucuz modellər dövrü: Texnologiya şirkətləri buna hazırdırmı?

Süni intellekt sahəsində son illərdə yaşanan böyük dəyişikliklərin əsasında bir fərziyyə dayanırdı: nə qədər böyük model, bir o qədər güclü nəticə. Lakin indi bu fərziyyə sınanmaq üzrədir. Xərclərin sürətlə artması istifadəçiləri daha kiçik və ucuz modellərə maraq göstərməyə məcbur edir. Bəs texnologiya şirkətləri daha ucuz süni intelleqt modellərinə keçid etməyə hazırdırmı?

Ucuz modellərə keçid ideyası ilk baxışdan sadə görünsə də, onun sənayeyə təsiri çox böyük ola bilər. Coinbase-in həmtəsisçisi Brayan Armstronq bu mövzuda maraqlı bir proqnoz verib. Onun sözlərinə görə, yaxın 12-18 ay ərzində iş yüklərinin 80 faizi 99 faiz daha ucuz olan modellər üzərində işləyəcək. Yalnız 20 faiz iş yükü ən son nəsil, yüksək intellekt tələb edən modellərdə qalacaq. Bu proqnoz gerçəkləşərsə, süni intellekt sənayesində köklü dəyişikliklər baş verəcək.

İndiyə qədər əksər süni intellekt şirkətləri keyfiyyət üzərində rəqabət aparırdı. Bu isə o demək idi ki, onlar ən qabaqcıl modeldən istifadə edirdilər. Lakin eyni işləri daha ucuz modellərlə keyfiyyət itkisi olmadan görmək mümkündürsə, bu, süni intellektin iqtisadiyyatında böyük dəyişikliklərə səbəb olacaq. Ən əsası isə, qənaət edilən vəsait böyük laboratoriyaların, yəni OpenAI və Anthropic kimi şirkətlərin cibindən çıxacaq. Bu isə onların IPO-ya hazırlaşdığı bir vaxtda ciddi maliyyə zərbəsi deməkdir.

Kiçik modellərə keçid: İlk sınaqlar nə göstərir?

İlkin sınaqlar göstərir ki, sistem düzgün qurulduqda, ucuz modellər keyfiyyət itkisi olmadan daha böyük modelləri əvəz edə bilər. Məsələn, hüquqi sahədə fəaliyyət göstərən Harvey şirkəti apardığı sınaqda çıxarış xərclərini 3 dəfə azalda bilib, eyni zamanda keyfiyyəti qoruyub saxlayıb. Bu sınaq Fireworks AI platforması ilə birgə aparılıb və Claude Opus ilə Fireworks-in GLM 5.1 modeli birləşdirilib. Nəticədə, server vaxtı və ümumi xərclər əhəmiyyətli dərəcədə azalıb.

Harvey şirkətinin həmtəsisçisi Qabe Pereyra deyir: "Hüquq sahəsində keyfiyyət həmişə birinci yerdədir. Lakin keyfiyyətin tərifi dəyişir. Artıq ən güclü modeldən hər şey üçün istifadə etmək deyil, ən düzgün cavabı ən səmərəli şəkildə verən modeldən istifadə etmək önəm kəsb edir." Bu yanaşma göstərir ki, şirkətlər getdikcə daha çox səmərəliliyə diqqət yetirir.

Böyük modellərə qarşı kiçik modellər: Əsl rəqabət haradadır?

Bu tendensiya çox vaxt böyük laboratoriyaların Çin modelləri və ya açıq çəkili modellərlə rəqabəti kimi təqdim olunur. Lakin əslində əsas bölgü xətti başqa yerdədir: böyük modellərlə kiçik modellər arasında. Pul qənaət etmək üçün GPT-5.5-dən DeepSeek-in V4 Flash modelinə keçmək olar, eyni zamanda GPT-5.4-mini modelinə keçid də eyni dərəcədə effektivdir. Hal-hazırda böyük laboratoriyaların daxili çıxarış sistemləri ilə müstəqil şəkildə təqdim edilən açıq çəkili modellər arasında aktiv qiymət müharibəsi gedir.

Bütün bunlar ilk baxışdan çox sadə görünə bilər. Axı, lazım olduğundan çox hesablama gücü istifadə etməmək aydın məsələdir. Lakin bu yanaşma indiyə qədər sənayedə hakim olan miqyaslandırma yanaşmasına ziddir. Uzun müddətdir ki, laboratoriyalar mümkün olan ən çox hesablama tələb edən modelləri hazırlamağa çalışırdılar. İndi isə bu tendensiya dəyişir.

Azərbaycanda da süni intellekt sahəsində çalışan şirkətlər və startaplar üçün bu dəyişikliklər böyük əhəmiyyət kəsb edir. Daha ucuz modellərə keçid kiçik bizneslərə və startaplara süni intellekt texnologiyalarından daha sərfəli şəkildə istifadə etmək imkanı verəcək. Bu, eyni zamanda, yerli bazarın inkişafına da təkan verə bilər.

Nəticə olaraq, süni intellekt sənayesi böyük bir dəyişiklik astanasındadır. Daha ucuz modellərə keçid qaçılmaz görünür və bu, bütün sənayenin iqtisadiyyatını kökündən dəyişə bilər. Əsas sual isə odur ki, texnologiya şirkətləri bu dəyişikliyə nə qədər tez uyğunlaşa biləcəklər. Keyfiyyətdən ödün vermədən xərcləri azaltmaq bacarığı, yaxın gələcəkdə şirkətlərin rəqabət qabiliyyətini müəyyən edəcək ən mühüm amillərdən biri olacaq.