İstilik heyvanların beynini dumanlandırır: Buna "axmaq isti" deyilməsi boş yerə deyil

Temperatur yüksəldikcə, bəzi heyvanlar dava-dalaşa girişir, digərləri isə öyrənmə qabiliyyətini itirir. Bu fenomen heyvanların istilik stresinə qarşı fərqli reaksiyalarını ortaya qoyur. Hava istiləşdikcə, beynin idrak funksiyaları zəifləyir və heyvanların davranışları dəyişir. Alimlər bu vəziyyəti "axmaq isti" adlandırır, çünki yüksək temperatur beyindəki sinir əlaqələrini pozur. Məsələn, arılar isti havalarda çiçəkləri tanımaqda çətinlik çəkir, bu da onların qida toplama səmərəliliyini azaldır. Eyni zamanda, siçovullar kimi bəzi gəmiricilər istilik stresi altında daha aqressiv olur, çünki onların beyinlərindəki stress hormonları artır. Bu dəyişikliklər heyvanların təbii yaşam dövrünə ciddi təsir göstərir. İstilik stresi təkcə fiziki deyil, həm də nevroloji səviyyədə təsir edir. Yüksək temperatur beyin hüceyrələrindəki proteinlərin denaturasiyasına səbəb olur, bu da sinir impulslarının ötürülməsini ləngidir. Məsələn, quşlarda istilik səbəbindən nəğmə öyrənmə qabiliyyəti azalır, çünki onların beyinlərindəki yaddaş mərkəzləri zəifləyir. Dəniz canlılarında isə suyun istiləşməsi balıqların ov tapmaq və təhlükədən qaçmaq qabiliyyətini məhdudlaşdırır. Bu idrak itkisi heyvanların sağ qalma şansını azaldır və ekosistemdə tarazlığı poza bilər. Buna görə də, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə təkcə insanlar üçün deyil, bütün canlı aləmin beyni üçün vacib bir məsələdir.