🤖
AI & Tech25.06.2026·5 dəqiqəlik oxu

Tokenmaxxing dövrü sona çatdı: Şirkətlər AI büdcələrini kiçik tapşırıqlarla boşaltmağa mane olmağa çalışır

Bir neçə ay əvvəl süni intellekt sənayesi şirkətləri AI büdcələrini maksimum dərəcədə istifadə etməyə təşviq edirdi. Hətta bəzi şirkətlər işçilər arasında

Tokenmaxxing dövrü sona çatdı: Şirkətlər AI büdcələrini kiçik tapşırıqlarla boşaltmağa mane olmağa çalışır

Bir neçə ay əvvəl süni intellekt sənayesi şirkətləri AI büdcələrini maksimum dərəcədə istifadə etməyə təşviq edirdi. Hətta bəzi şirkətlər işçilər arasında AI istifadəsini təşviq etmək üçün liderlik lövhələri yaratmışdı. İndi isə həmin şirkətlər böyük miqdarda pul xərclədiklərini və bunun müqabilində cüzi fayda əldə etdiklərini anlayırlar. Tokenmaxxing adlanan bu dövr sona çatır və yerini token rasionuna buraxır.

Son günlər süni intellekt xərclərinin azaldılması ilə bağlı xəbərlər artıb. Məşhur konsaltinq şirkəti Accenture-un işçilərinin AI token ehtiyatlarını PDF fayllarını təqdimat slaydlarına çevirmək kimi sadə tapşırıqlar üçün istifadə etməsinə mane olmağa çalışdığı bildirilir. Maraqlıdır ki, bundan bir müddət əvvəl Accenture işçilərə AI istifadə etməsələr, vəzifədə yüksəlmə şanslarını itirəcəkləri ilə hədələyirdi.

404 Media-nın məlumatına görə, Accenture-un agent AI strategiyası üzrə rəhbəri Justice Kwak keçirilən daxili iclasda deyib: "Biz elə bir dönüş nöqtəsinə çatırıq ki, AI xərc strukturunda əhəmiyyətli rol oynamağa başlayır. Xərclər çox qeyri-sabitdir və rəhbərlik, xüsusən də CFO, COO və CIO səviyyəsində, AI-ya xərclədiyimiz pulların qarşılığını alıb-almadığımızı soruşur."

Bu vəziyyət süni intellektin biznes modelini şübhə altına alıb. Son günlərdə bəzi AI-dan asılı şirkətlərin, xüsusən də yaddaş çip istehsalçılarının səhmlərində ciddi eniş müşahidə olunur. "AI satış dalğası" adlandırılan bu hadisə göstərir ki, süni intellekt artıq sadəcə maraqlı və yeni bir texnologiya olmaqla kifayətlənə bilməz. O, öz dəyərini sübut etməlidir.

AI-dan istifadə strategiyası niyə dəyişir?

Süni intellekt xidmətlərinin dəyəri token adlanan vahidlərlə ölçülür. Hər bir AI sorğusu, hər bir mətn generasiyası müəyyən sayda token tələb edir. Şirkətlər bu tokenləri əvvəlcədən müəyyən edilmiş büdcə çərçivəsində alır və işçilərə paylayır. Lakin problem ondadır ki, işçilər bu tokenləri ən sadə tapşırıqlar üçün belə istifadə edirlər.

Məsələn, bir PDF faylını təqdimat slaydına çevirmək üçün AI-dan istifadə etmək asan və sürətlidir. Lakin bu tip kiçik tapşırıqlar üçün sərf olunan tokenlər toplamda böyük xərclərə səbəb olur. Nəticədə şirkətlər həftələr ərzində bütün AI büdcələrini boşaldır və əslində əhəmiyyətli biznes dəyəri yarada bilmirlər.

Azərbaycan şirkətləri də bu tendensiyadan kənarda qalmamalıdır. Bir çox yerli şirkət süni intellekt alətlərini sınaqdan keçirir və onları gündəlik iş axınına inteqrasiya etməyə çalışır. Lakin token idarəçiliyi strategiyası olmadan bu, ciddi maliyyə itkilərinə səbəb ola bilər.

Şirkətlər nə etməlidir?

Token rasionuna keçid dövründə şirkətlər aşağıdakı tədbirləri görməlidir:

  • AI istifadəsi üçün aydın prioritetlər müəyyən etmək
  • Hər bir AI tapşırığının biznes dəyərini ölçmək
  • İşçilərə tokenlərdən səmərəli istifadə qaydalarını öyrətmək
  • Sadə tapşırıqlar üçün alternativ həllər təklif etmək
  • AI xərclərini izləmək üçün xüsusi alətlər tətbiq etmək

Bəzi ekspertlər hesab edir ki, tokenmaxxing dövrü süni intellekt sənayesinin yetkinlik mərhələsinə keçidini göstərir. Artıq şirkətlər AI-ya sadəcə trend olduğu üçün pul xərcləməyəcək. Onlar investisiyalarının qaytarılmasını (ROI) görmək istəyir.

Azərbaycan konteksti

Azərbaycanda süni intellektə maraq son illərdə artıb. Dövlət qurumları, banklar və telekom şirkətləri AI həllərinə investisiya qoyur. Lakin token idarəçiliyi və xərclərin optimallaşdırılması mövzusu hələ də diqqətdən kənarda qalır.

Yerli şirkətlər üçün ən vacib məqam odur ki, AI-dan istifadə edərkən "hər şeyi avtomatlaşdırmaq" yanaşmasından uzaq durulsun. Bunun əvəzinə, AI-nın ən çox dəyər yarada biləcəyi sahələrə fokuslanmaq lazımdır. Məsələn, müştəri xidmətlərində chatbotlar, maliyyə hesabatlarının avtomatlaşdırılması və ya məlumat analizi kimi yüksək dəyərli tapşırıqlar AI üçün daha uyğundur.

Nəticə olaraq, tokenmaxxing dövrü sona çatdı. Şirkətlər artıq AI büdcələrini diqqətlə idarə etməli və hər bir tokenin dəyərini ölçməlidir. Bu, süni intellekt sənayesinin inkişafında təbii bir mərhələdir və uzunmüddətli perspektivdə daha sağlam bir ekosistem yaradacaq.

Əgər siz də şirkətinizdə AI-dan istifadə edirsinizsə, token xərclərinizi izləməyə başlayın. Sadə tapşırıqlar üçün AI-dan istifadə etməzdən əvvəl alternativ həlləri düşünün. Unutmayın ki, hər bir tokenin bir dəyəri var və bu dəyəri maksimuma çatdırmaq sizin əlinizdədir.

Orijinal mənbə:https://techcrunch.com/2026/06/24/companies-are-scrambling-to-stop-employees-from-maxing-out-ai-budgets-with-small-tasks/

Eyni mövzuda məqalələr

© 2025 Allahverdi Mehdiyev · Built with React & Vite