Trump administrasiyası OpenAI-də səhm payı əldə edə bilər
ABŞ prezidenti Donald Trump Cümə günü bildirib ki, süni intellekt şirkətləri ilə danışıqlar aparır. Bu danışıqların məqsədi "Amerika xalqının süni intellek
Trump administrasiyası OpenAI-də səhm payı əldə edə bilər
ABŞ prezidenti Donald Trump Cümə günü bildirib ki, süni intellekt şirkətləri ilə danışıqlar aparır. Bu danışıqların məqsədi "Amerika xalqının süni intellektin uğurundan faydalanmasını" təmin etməkdir. Trump konkret şirkətlərin adını çəkməsə də, ekspertlər OpenAI-nin ən çox ehtimal olunan namizəd olduğunu deyirlər.
CNBC-nin məlumatına görə, Trump administrasiyası artıq OpenAI ilə səhm payı məsələsini müzakirə edir. Bu səhmlərin bir hissəsi "Dövlət Sərvət Fondu"nun yaradılması üçün istifadə oluna bilər. Maraqlıdır ki, bu fond ideyası ilk dəfə OpenAI-nin özü tərəfindən təklif edilib.
Fond necə işləyəcək?
OpenAI-nin təklifinə əsasən, bu fonddan əldə olunan gəlir birbaşa vətəndaşlara paylanacaq. Yəni hər bir Amerika vətəndaşı süni intellekt sahəsindəki inkişafdan maddi fayda əldə edə biləcək. Bu, xüsusilə gəlir səviyyəsindən asılı olmayaraq, bütün insanların texnoloji tərəqqidən bərabər şəkildə faydalanmasına imkan yaradacaq.
Bloomberg-in məlumatına görə, Trump jurnalistlərə açıqlamasında süni intellekt rəhbərləri ilə "Amerika ictimaiyyətinin şirkətlərlə tərəfdaş olması" konsepsiyasını müzakirə etdiyini təsdiqləyib. OpenAI-nin baş direktoru Sam Altman isə 2025-ci ilin əvvəlindən hökumətin böyük süni intellekt şirkətlərində səhm payına sahib olması ideyasını irəli sürür.
Dövlətin biznesdə iştirakı genişlənir
Bu təklif Trump-ın dövlətin kommersiya şirkətlərində iştirakına marağı ilə üst-üstə düşür. Keçən il hökumət çətin vəziyyətdə olan çip istehsalçısı Intel-də 10% səhm payı əldə etmişdi. İndi isə söhbət ən dəyərli süni intellekt şirkətlərindən birindən gedir.
Maraqlıdır ki, bu ideya sol siyasi dairələrdə də dəstək qazanır. Senator Bernie Sanders bu həftə OpenAI, Anthropic və xAI kimi şirkətlər üçün birdəfəlik 50% vergi təklif edib. Bu vergi şirkətlərin səhmləri ilə ödənilməlidir. Sanders-in fikrincə, bu addım "ictimaiyyətə bu texnologiyanın gələcəyini təyin etməkdə birbaşa rol verəcək".
Müxtəlif reaksiyalar
Trump-ın keçmiş süni intellekt və kripto məsləhətçisi David Sacks Sanders-in təklifinin "sağçılar da daxil olmaqla çoxları tərəfindən" dəstəklənə biləcəyini etiraf edir. Lakin o xəbərdarlıq edir ki, bu, əslində "korporativ-hökumət birləşməsini sürətləndirə bilər".
Sosial mediada fərqli fikirlər də səslənir. Keçmiş Microsoft işçisi Dare Obasanjo bildirib ki, "OpenAI-nin dövlət tərəfindən xilas edilməsi üçün zəmin artıq hazırlanır". Bu, bəzi ekspertlərin şirkətin maliyyə vəziyyəti ilə bağlı narahatlıqlarını əks etdirir.
Azərbaycan üçün dərslər
Bu hadisə Azərbaycan üçün də maraqlı ola bilər. Süni intellekt texnologiyaları inkişaf etdikcə, onların gəlirlərinin cəmiyyətə necə qaytarılması məsələsi aktuallaşır. ABŞ-da müzakirə olunan bu model, gələcəkdə digər ölkələr üçün də nümunə ola bilər.
Azərbaycan özünün "Süni İntellekt Strategiyası" çərçivəsində bu sahədə addımlar atır. Lakin hələ ki, dövlətin süni intellekt şirkətlərində səhm payına sahib olması kimi radikal təkliflər gündəmdə deyil. Bununla belə, beynəlxalq təcrübənin izlənilməsi və ölkəmiz üçün uyğun modellərin araşdırılması faydalı ola bilər.
Nəticə olaraq, Trump administrasiyasının OpenAI-də səhm payı əldə etməsi ideyası süni intellekt sənayesində yeni bir dövrün başlanğıcı ola bilər. Bu, texnoloji şirkətlərlə dövlət arasında münasibətlərin tamamilə yeni səviyyəyə çıxması deməkdir. Yaxın aylarda bu mövzuda daha çox xəbər eşidəcəyimizə şübhə yoxdur.