Trump süni intellektə nəzarəti yumşaldan yeni fərman imzaladı
ABŞ Prezidenti Donald Trump süni intellekt modellərinə nəzarəti tənzimləyən yeni bir icra fərmanı imzaladı. Bu fərman, əvvəlki versiyadan daha yumşaq şərtl
Trump süni intellektə nəzarəti yumşaldan yeni fərman imzaladı
ABŞ Prezidenti Donald Trump süni intellekt modellərinə nəzarəti tənzimləyən yeni bir icra fərmanı imzaladı. Bu fərman, əvvəlki versiyadan daha yumşaq şərtlər ehtiva edir və sənaye nümayəndələrinin etirazlarından sonra hazırlanıb.
Yeni fərmana əsasən, süni intellekt şirkətləri güclü modellərini ictimaiyyətə təqdim etməzdən 30 gün əvvəl hökumətə könüllü olaraq təqdim etməlidirlər. Bu, dövlət qurumlarına yeni texnologiyaları yoxlamaq və qiymətləndirmək imkanı verəcək.
Maraqlıdır ki, əvvəlki layihədə bu müddət 90 gün olaraq nəzərdə tutulmuşdu. Lakin süni intellekt sənayesinin nümayəndələri bu müddətin çox uzun olduğunu bildirərək, iki həftəlik bir dövr təklif etmişdilər. Nəticədə, Trump administrasiyası kompromis variantı seçdi.
Sənaye təzyiqi nəticə verdi
Trump daha sərt tələblər olan əvvəlki versiyanı may ayının sonunda imzalamağı planlaşdırırdı. Lakin sənaye daxilindən güclü etirazlar səbəbindən bu addımı təxirə saldı. Xüsusilə, keçmiş Ağ Ev süni intellekt mütəxəssisi və vençur kapitalisti David Sacks bu tənzimləmələrə qarşı çıxdı.
Prezident o zaman bildirmişdi ki, süni intellekt şirkətlərinin Çinə qarşı rəqabət üstünlüyünü əldə saxlamaq istəyir və onlara mane olmaq istəmir. Bu yanaşma, yeni fərmanın daha yumşaq olmasına səbəb oldu.
Fərmanda aydın şəkildə qeyd olunur: "Bu bölmədəki heç bir maddə, yeni süni intellekt modellərinin, o cümlədən sərhəd modellərinin inkişafı, nəşri, buraxılışı və ya paylanması üçün məcburi dövlət lisenziyası, ilkin icazə və ya icazə tələbi yaratmaq səlahiyyəti vermir."
Maraqlıdır ki, Trump bu fərmanı Silicon Valley-nin ən böyük CEO-larının iştirakı ilə imzalamağı planlaşdırsa da, nəticədə sənədi təkbaşına imzaladı.
Əlavə tədbirlər və kontekst
Süni intellekt modellərinin könüllü yoxlanılması ilə yanaşı, fərman Ədliyyə Nazirliyinə süni intellekt vasitəsilə həyata keçirilən kiberhücumlar və icazəsiz giriş kimi cinayətləri yüksək prioritet sahə kimi müəyyənləşdirməyi tapşırır. Bu, süni intellektin sui-istifadəsinin qarşısını almaq üçün atılan mühüm addımdır.
Bu, Trump-ın süni intellektlə bağlı imzaladığı ilk fərman deyil. Keçən ilin dekabrında o, "vahid qaydalar kitabı" adlanan milli süni intellekt siyasət çərçivəsinin hazırlanmasını əmr edən fərman imzalamışdı. Həmin sənəd, ştatların fərqli qanunlarının qarşısını almaq məqsədi daşıyırdı.
Bu, Azərbaycan üçün nə deməkdir?
Azərbaycanda da süni intellekt texnologiyaları sürətlə inkişaf edir. Dövlət qurumları və özəl şirkətlər bu sahəyə böyük maraq göstərir. ABŞ-ın bu tənzimləmə yanaşması, Azərbaycan hökuməti üçün də nümunə ola bilər.
Bir tərəfdən, süni intellektin tənzimlənməsi təhlükəsizlik və etik məsələlər baxımından vacibdir. Digər tərəfdən, həddindən artıq tənzimləmə innovasiyanı boğa bilər. Trump-ın bu yanaşması, tarazlığı qorumaq cəhdi kimi qiymətləndirilə bilər.
Azərbaycan startapları və texnologiya şirkətləri üçün bu, beynəlxalq tənzimləmə trendlərini izləmək baxımından önəmlidir. Xüsusilə, süni intellekt məhsulları ixrac etməyi planlaşdıran şirkətlər, ABŞ və digər ölkələrin tələblərini nəzərə almalıdırlar.
Nəticə olaraq, Trump-ın bu addımı, süni intellekt tənzimlənməsində sənaye ilə hökumət arasında dialoqun vacibliyini göstərir. Gələcəkdə daha çox ölkənin oxşar yanaşmaları qəbul edəcəyi gözlənilir.