Uber süni intellekt xərclərini məhdudlaşdırır: Dörd ayda bütün büdcəni necə xərclədilər?

Uber süni intellekt xərclərini məhdudlaşdırır: Dörd ayda bütün büdcəni necə xərclədilər?

Süni intellekt texnologiyaları şirkətlər üçün getdikcə daha baha başa gəlir. Bu tendensiya bir çox iri korporasiyaları xərclərə nəzarət etmək üçün yeni qaydalar tətbiq etməyə vadar edir. Bu siyahıya indi Uber də qoşulub. Nəhəng taksi sifarişi platforması işçilərin süni intellekt alətlərindən istifadəsinə limit qoymaq qərarına gəlib.

Uber rəhbərliyi hər bir işçi üçün aylıq 1500 dollarlıq xərc limiti təyin edib. Bu məhdudiyyət həm də kod yazmaq üçün istifadə olunan agentik alətlərə, məsələn, Anthropic şirkətinin Claude Code və ya Cursor kimi proqramlara aiddir. Şirkət daxilində hər bir işçi öz xərclərini xüsusi panel vasitəsilə izləyə bilər. Lakin bəzi hallarda, xüsusi icazə ilə bu limiti aşmaq mümkündür.

Bu qərar heç də təsadüfi deyil. Artıq aprel ayında Uber-in texnologiya üzrə baş direktoru etiraf etmişdi ki, şirkət bütün illik süni intellekt büdcəsini cəmi dörd aya xərcləyib. Bu vəziyyət bir müddət əvvəl Uber-in işçilərini süni intellektdən "mümkün qədər çox" istifadə etməyə təşviq etməsindən sonra yaranıb. Hətta şirkət daxilində işçilərin süni intellektdən istifadə səviyyəsini göstərən reytinq cədvəlləri də mövcud idi.

Uber-in baş icraçı direktoru Endryu Makdonald da yaxınlarda süni intellektin məhsuldarlığa təsiri ilə bağlı şübhələrini dilə gətirib. O, bir podkastda çıxışı zamanı qeyd edib ki, süni intellekt istifadəsi ilə yeni müştəri xüsusiyyətləri arasında birbaşa əlaqə qurmaq çox çətindir. Bu açıqlama göstərir ki, hətta böyük texnologiya şirkətləri belə süni intellektə qoyulan investisiyaların geri qaytarılması ilə bağlı qeyri-müəyyənlik yaşayır.

Uber-in bu addımı texnologiya sənayesində daha geniş bir problemi ortaya qoyur: Müəssisələr süni intellektə böyük məbləğlər xərcləyir, bəs bunun qarşılığında nə əldə edirlər? Süni intellektə qoyulan investisiyaların gəlirliliyi (ROI) hələ də əsasən nəzəri bir anlayış olaraq qalır. Hər kəs bunun gələcəkdə maddiləşəcəyinə ümid edir, lakin bəzi şirkətlər bu ümidin gerçəkləşməsini gözləyərkən artıq səbirsizlik göstərməyə başlayıb.

Azərbaycan kontekstində bu məsələ xüsusilə aktuallıq kəsb edir. Ölkəmizdə də bir çox startaplar və iri şirkətlər süni intellekt texnologiyalarını tətbiq etməyə çalışır. Lakin Uber-in təcrübəsi göstərir ki, bu texnologiyalara nəzarətsiz xərcləmək ciddi maliyyə problemlərinə səbəb ola bilər. Kiçik və orta bizneslər üçün bu, xüsusilə vacibdir, çünki onların büdcəsi məhduddur.

Süni intellekt alətlərinin dəyəri getdikcə artır. Məsələn, yüksək səviyyəli AI modellərinə abunəlik ayda yüzlərlə dollara başa gələ bilər. Bir neçə işçinin bu alətlərdən intensiv istifadə etməsi şirkətin aylıq xərclərini xeyli artıra bilər. Uber-in tətbiq etdiyi 1500 dollarlıq limit bir çox Azərbaycan şirkəti üçün də məqbul bir hədd ola bilər.

Uber-in bu addımı həm də göstərir ki, süni intellektə investisiya qoyarkən diqqətli olmaq lazımdır. Texnologiyanın potensialı böyük olsa da, onun real biznes dəyərini ölçmək çətindir. Şirkətlər süni intellekt alətlərini tətbiq etməzdən əvvəl onların ROI-sini diqqətlə hesablamalı və xərclərə nəzarət mexanizmləri yaratmalıdır.

Nəticə olaraq, Uber-in təcrübəsi süni intellekt idarəçiliyində mühüm bir dərsdir. Texnologiyanın sərhədsiz imkanları olsa da, onun istifadəsi maliyyə baxımından nizamlanmalıdır. Azərbaycan şirkətləri də bu təcrübədən faydalanaraq öz AI strategiyalarını daha diqqətli qurmalıdırlar. Süni intellekt gələcəyin texnologiyasıdır, lakin onun dəyəri də realdır və buna uyğun idarə olunmalıdır.