Ukraynada ilk Amerika avtonom quru döyüş maşınları

Ukraynada ilk Amerika avtonom quru döyüş maşınları

Müharibə texnologiyaları inanılmaz sürətlə inkişaf edir. Artıq Ukrayna müharibəsi bu yeniliklərin sınaq meydançasına çevrilib. Son olaraq, Amerika şirkəti Forterra özünün 100-dən çox pilotsuz ATV-ni Ukraynada döyüş bölgələrində yerləşdirdiyini elan etdi. Bu, Amerika müdafiə texnologiyası şirkətləri tərəfindən döyüşdə istifadə edilən ən böyük avtonom quru vasitəsi əməliyyatı hesab olunur.

Forterra-nın baş inkişaf direktoru və keçmiş ABŞ dəniz piyadası zabiti Scott Sanders bildirir ki, hər bir müdafiə texnologiyası real döyüş şəraitində sınaqdan keçirilməlidir. O vurğulayır ki, yalnız kağız üzərində uğurlu olan texnologiyalar döyüş meydanında tamamilə fərqli nəticələr göstərə bilər.

Bu missiya Amerika müdafiə büdcəsi hesabına maliyyələşdirilir. Məqsəd Ukraynanın Rusiya işğalçılarına qarşı müqavimətini dəstəkləmək və eyni zamanda ABŞ ordusunu transformasiya etməkdir. Hava dronları müharibədə böyük diqqət çəksə də, onların yaratdığı yeni dinamikalar - hər an havadan izlənilmə və hücum riski - Ukrayna strateglarını yerüstü avtonom vasitələrə də yönəltməyə məcbur edib.

ABŞ Ordusu üçün avtonom vasitələr və taktikalar hazırlayan proqramın rəhbəri Serjant Mayor Corey Wilkens izah edir ki, müasir döyüş meydanında gizlənmək mümkün deyil. İstənilən hərəkət dərhal aşkarlana və dronlar, artilleriya, minaatanlar tərəfindən hədəfə çevrilə bilər.

Ukrayna artıq öz pilotsuz quru vasitələrini (UGV) inşa edir. Bunlar əsasən sursat daşımaq, yaralıları təxliyə etmək üçün istifadə olunur. Lakin bu yerli vasitələr batareya ilə işləyir və maksimum 250 kiloqram yük daşıya bilir. Forterra-nın Lancer vasitələri isə Polaris ATV-ləri əsasında hazırlanıb. Onlar xüsusi sensor və hesablama qurğuları ilə təchiz edilib, benzinlə işləyir və 750 kiloqrama qədər yük daşıya bilir. Bu, onları daha çox yönlü və faydalı edir.

Ukrayna ordusunda bu vasitələrlə işləyən bir əsgər etiraf edir ki, Lancer loqistika üçün hazırda Ukraynada ən vacib UGV-dir. O, bu vasitələrin fantastik olduğunu və daha çoxunun alınmasına ehtiyac duyulduğunu bildirir. Lakin bu rəy dərhal formalaşmayıb. Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Qərb podratçılarının gətirdiyi yeni texnologiyalarla qarışıq təcrübəsi olub. Forterra-nın ilk təklifləri ABŞ Ordusunun yüksək səviyyəli tələblərinə uyğun hazırlandığı üçün döyüş şəraitində çox da effektiv görünmürdü.

Vəziyyəti dəyişən əsas amil vasitələrə Starlink peyk internet antennasının əlavə edilməsi oldu. Bu sadə dəyişiklik Lancer-i döyüş meydanında əvəzsiz bir alətə çevirdi. Nəticədə ötən ilin oktyabrından bəri bu vasitələr 2500 mildən çox məsafə qət edib, 1100-dən çox missiyada iştirak edib, 777.440 funt yük daşıyıb və 52 yaralı əsgərin təxliyəsini həyata keçirib.

Təbii ki, itkilər də olub. Bəzi vasitələr dərin palçıqda və ya çətin relyefdə ilişib qalıb və Rusiya qüvvələri tərəfindən məhv edilib. Lakin Forterra bu təcrübələrdən dəyərli dərslər çıxarıb. Şirkət elektron müharibə üsullarını, proqram təminatını uzaqdan yeniləməyi, çətin şəraitdə manevr etməyi və vasitələrin sıradan çıxmamasını təmin etməyi öyrənib.

Forterra hazırda vençur kapitalından 500 milyon dollardan çox vəsait toplayıb. Şirkət bu təcrübələr əsasında öz texnologiyasını daha da təkmilləşdirməyi planlaşdırır. Ukrayna müharibəsi göstərdi ki, süni intellekt və avtonom sistemlər gələcək döyüşlərin ayrılmaz hissəsinə çevriləcək. Yerüstü avtonom vasitələr isə artıq bu inqilabın ön cəbhəsində yer alır.